Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی و دفاع از نظریه اصالت وجود

نویسنده: ؛

تابستان 1384 - شماره 6 (28 صفحه - از 121 تا 148)

کلیدواژه ها : اصالت ،اعتباری ،وجود ،ماهیت ،واقعیت ،عینیت ،ذهنیت ،تشکیک

کلید واژه های ماشینی : اصالت وجود ،ملا صدرا ،اصالت ماهیت ،صدرا ،فلسفهء ملا صدرا ،نظریهء اصالت وجود ،سبزواری ،تشکیک در ماهیت ،نظریهء اصالت ،وحدت وجود ،وجود ذهنی ،اعتباری بودن ماهیت ،ذهنی ،حکیم سبزواری ،قائلان به اصالت ماهیت ،واقعیت خارجی ،نظریهء تشکیک ،ماهیت خارجی ،وجود امر اعتباری ،اثبات اصالت ،مدافعان اصالت وجود ،وجود اصیل ،حقیقت وجود ،قائلان به اصالت ،امر اعتباری ،وجود و ماهیت ،مفهوم وجود ،ماهیت اصیل ،مدافعان اصالت ،اشتراک معنوی وجود

از زمانی که ملاصدرا نظریهء«اصالت وجود»را مطرح کرد و مبانی و اصول آن را برهانی‌ ساخت؛همچنین از زمانی که در حوزه‌های علمی به‌عنوان فلسفهء رسمی،فلسفه‌های‌ «مشائی»و«اشراقی»را تحت الشعاع خود قرار داد،تاکنون جز توسط تنی چند نقد و بررسی نشده و به مثابه روش بلامنازع و بی‌رقیب مورد تعلیم و تعلم قرار گرفته است. لیکن مادام که نظریه‌ای از طرف مخالفان مورد نقد و چالش قرار نگیرد و مدافعان،دفاع‌ اصولی از آن ننمایند،استحکام واقعی نخواهد یافت.اکنون که مدت زمانی است در سیستم علمی دانشگاهی ما فلسفه‌های مشاء و اشراق-در کنار حکمت متعالیه-به‌ دانشجویان آموزش داده می‌شود؛لازم است اصول و مبانی فلسفهء ملا صدرا-به‌عنوان‌ فلسفهء رسمی،طی چند قرن گذشته-مورد ارزیابی مجدد قرار می‌گیرند.بی‌تردید محوریت‌ فلسفهء ملا صدرا را در نظریهء«اصالت وجود»و اعتباری بودن ماهیت است و اگر این زیربنا از آن گرفته شود؛ساختار آن دگرگون خواهد شد.پرسش‌های اساسی و بنیادین در خصوص این نظریه مطرح است.از جمله:4)یا اصالت وجود مسئله‌ای فلسفی و یا عرفانی است؟ 5)اگر کسی به جای اصالت وجود قائل به اصالت ماهیت شود،این مسئله چه تأثیری بر فکر و اندیشهء وی نسبت به خدا،انسان و جهان می‌گذارد؟ در مقالهء حاضر،پرسش‌های فوق مطرح نشده است،زیرا غرض آن بوده که نخست‌ تصویری از اصالت وجود و اصالت ماهیت ارائه و نظرات موافقان و مخالفان بیان گردد و در مرحلهء بعد پرسش‌های فوق و پاسخ آن‌ها مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد.در این‌ مقاله تلاش شده تا تصویری روشن و واضح از نظریهء اصالت وجود ارائه و تاریخچه و براهین آن بررسی شود و نقد و پاسخ مخالفان نیز-تا حدودی-لحاظ شده است. 1)تأثیر اصالت وجود در معرفت‌شناسی چگونه و تا چد اندازه‌ای است؟ 2)تأثیر آن در جهان‌شناسی به چه میزان است؟ 3)چه تأثیری بر انسان‌شناسی و رابطهء او با جهان و خدا دارد؟

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.