Skip to main content
فهرست مقالات

وجود رابط و نقش آن در تثبیت مسائل فلسفی از دیدگاه علامه طباطبایی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : وجود رابط ،نسبت حکمیه ،حکم ،معلول ،فلسفه ،نفسی ،قضایای هل بسیطه ،دیدگاه علامه طباطبایی ،عین ،قضایای هل بسیطه رابط ،قضایای هل مرکبه ،ذهن ،حق‌تعالی ،علت ،قائم ،موضوع و محمول ،هل مرکبه موجبه ،حقیقت ،علم ،مرکبه و عدم نسبت حکمیه ،عدم نسبت حکمیه در بسیطه ،موضوع ،مسائل ،اثبات ،هل بسیطه به‌مجرد آن‌که نفس ،قضایای مرکبه ،قضایایی غیر از هل مرکبه ،رابط و نقش ،تثبیت مسائل فلسفی ،تقسیم

خلاصه ماشینی:

"وجود رابط که حقیقت آن رابط و در غیر بودن می‌باشد، در عالم قضایا در صورتی که همان نسبت حکمیه باشد به عنوان جزئی از هل مرکبه موجبه ضرورت دارد اما اگر همان نسبت حکمیه نباشد از لوازم قضیه خواهد بود که به تبع تصدیق و حکم در ذهن نقش بسته می‌شود. (9) علامه طباطبائی(ره) با اینکه تصریح دارد که در قضایایی غیر از هل مرکبه موجبه، نسبت حکمیه وجود ندارد اما در عین حال یاد می‌کند که فقط به حسب اعتبار ذهنی می‌تواند رابط یافت شود: اللهم الا بحسب الاعتبار الذهنی. (11) در قضایای هل بسیطه نیز ذهن توانایی تفکیک ماهیت از وجود را دارد و در نتیجه سه جزء را لحاظ می‌کند: ماهیت که موضوع قضیه است، وجود که محمول را تشکیل می‌دهد و نسبتی که حاکی از اتصاف ماهیت به وجود است و با این تحلیل دیگر مجالی بر حذف نسبت حکمیه باقی نمی‌ماند. (14) سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که منشأ پیدایش نسبت حکمیه در قضایا چیست؟ چرا ذهن در بعضی از قضایا به تبع حکم، نسبت حکمیه را لحاظ می‌کند و در بعضی دیگر لحاظ نمی‌کند؟ در نظریه علامه طباطبایی(ره) قضایای هل مرکبه به لحاظ مغایرت موضوع و محمول، وقتی که نفس، محمول را با موضوع مقایسه می‌کند و آنها را به سنجش و مقایسه می‌گیرد نسبت حکمیه پدیدار می‌شود اما در قضایای هل بسیطه چونکه بین موضوع و محمول وحدت حاکم است و بلکه محمول نفس وجود موضوع است و مغایرتی وجود ندارد، نسبت حکمیه در نفس پدیدار نمی‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.