Skip to main content
فهرست مقالات

وحدت وجود و وحدت شهود

نویسنده:

ISC (26 صفحه - از 86 تا 111)

کلید واژه های ماشینی : توحید، وحدت، شهود، حق، وحدت شهود، فنای، ذات، وحدت وجود و وحدت شهود، کثرت، سالک

اساس علم توحید و عرفان حقیقی مسأله حقیقت وجود و وحدت آن است که مبتنی بر توحید وجودی و توحید ذاتی و صفاتی و افعالی است و غایت آن فنای در حق و بقای به اوست. در تصدیق این معنای عرشی، قائلان به «وحدت شهود» بر این عقیده‌اند که چون طالب حق به این مقام رسد، همه اسماء و صفات را مستهلک در غیب ذات احدیت می‌داند و جز مشاهده ذات احدیت هیچ‌ گونه تعینی در روح او باقی نماند و اغیار از هر جهت محو و نابود گشته و توحیدی صاف و خالص ظهور و تحقق یافته است و در این مرتبه و مقام است که به لسان حقیقت «یا هو یا من لیس الا هو» گوید.قائلان «وحدت وجود» معتقدند عارف واصل و سالک عاشق چون به این مقام رسد می‌یابد که آنچه هست وجود واحد حق تعالی است که در آیینه‌های مظاهر وجودی تجلی کرده است و موحد حقیقی کسی است که جامع میان کثرت و وحدت و واصل به مقام فرق بعدالجمع باشد.

خلاصه ماشینی: "که یکی هست و هیچ نیست جز او وحـده لا شـریـک الا هـو وحدتی را که عارف معتقد به آن است، وجود واحد شخصی است، یعنی حق تعالی را واحد به وحدت حقه حقیقیه می‌داند؛ وحدت مطلقه منزه از اطلاق و تقیید، نه اطلاق در مقابل تقیید که خود نیز تقیید است، بلکه مطلق است به اطلاق احاطی صمدی عینی که جمیع کلمات وجودیه شئون ذایه حق و ظهورات نسب اسمائیه اویند «هو الاول و الآخر و الظاهر و الباطن و هو بکل شیء علیم» عارفان بالله از این معنا تعبیر به «وحدت وجود» می‌کنند و به قول حکیم متأله «بسیطه الحقیقه کل الاشیاء» و در لسان قرآن مجید‌ «الصمد» و به تفسیر ائمه دین ـ (ع) ـ «الصمد الذی لا جوف له» و اول الاولیاء و الاوصیاء حضرت علی(ع) با عبارت: «داخل فی الاشیاء لا بالممازجة و خارج عن الاشیاء لا بالمباینه» و نیز «توحیده تمییزه عن خلقه و حکم التمییز بینونه صفه لا بینونه عزله» بر آن اقامه برهان نموده است، یعنی عارف کامل پس از اعتقاد به اشتراک معنوی وجود و اصل خارجیت دانستن آن، وجود را حقیقت واحد ذو مراتب می‌داند و چون حقیقت تشکیک وابسته به چهار عنصر وحدت حقیقی، کثرت حقیقی، ظهور وحدت در کثرت حقیقی و رجوع کثرت به وحدت حقیقی است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.