Skip to main content
فهرست مقالات

شفاعت ضابطه مند از نظر صدرائیان

نویسنده:

(37 صفحه - از 32 تا 68)

کلیدواژه ها : شفاعت ،شفاعت تکوینی و تشریعی ،شفاعت رهبری و مغفرت ،ضابطه‌مندی شفاعت ،نقش شفیع

کلید واژه های ماشینی : شفاعت ،خدا ،شفیع ،علامه طباطبایی ،انسان ،واسطه ،قرآن ،عذاب ،رحمت ،دینی ،اصحاب یمین ،شفاعت ضابطه‌مند ،گناهکار ،آیات قرآنی ،فرد ،عمل صالح ،عمل ،تأثیر شفاعت ،شفاعت رهبری ،شمول شفاعت ،شفاعت خدای متعال تحت تأثیر ،اقسام شفاعت ،تأثیر ،بخشش الهی از طریق شفاعت ،علل ،شفاعت عمل ،شفاعت شفیعان ،رحمت الهی ،تغییر ،شفاعت شفیعان الهی

هر گاه انسان درباره امور دنیایی یا اخروی برای جلب منفعت یا دفع ضرری به کسی متوسل شود و از او درخواست وساطت نزد خدا را داشته باشد می‌توان عمل او را شفاعت خواهی و آن واسطه را شفیع نامید. شفاعت دارای دو نوع مختلف تشریعی و تکوینی است. برخی از انواع شفاعت مانند توبه، عمل صالح و ایمان تشریعی در دنیا موثر است و می‌تواند موجب آمرزش گردد و قسم دیگر آن در قیامت واقع می‌شود. شفاعت رهبری و تفضلی از اقسام شفاعت به شمار می‌آیند. البته بخشش الهی از طریق شفاعت هرگز پدیده‌ای استثنایی در خلقت نیست و همچون سایر عوامل تطهیر در پی پاکسازی دل و روان بندگان خداست. شفیع در واقع با شفاعت خود و با مأموریتی از جانب خدا قابلیت‌های موجود در شخص برای بخشوده شدن تکمیل یا تتمیم می‌کند. از نظر ملاصدرا و علامه طباطبایی تنها گروهی از اصحاب یمین را که از نظر دین و اعتقادات مورد رضایت حق و از نظر اعمال در گرو گناهانشان هستند مشمول شفاعت هستند. شفاعت ضابطه‌مند نه بر خلاف سنت تغییر ناپذیر خداست و نه مستلزم تغییر علم و اراده خدا و نه اعتقاد به آن مایه تجری مردم بر معاصی می‌شود.

خلاصه ماشینی:

"علاوه بر آنچه علامه طباطبایی از آیه یاد شده استفاده کرده است، می‌توان مطالبی را به صراحت یا به طور تلویحی از آن نتیجه گرفت : یک -‌ اصحاب یمین هنگام این گفتگو _______________________________ [1]- گر چه درباره گروهی که خداوند شفاعت کسی را درباره‌شان نمی‌پذیرد باید گفت هیچ یک از شفیعان نیز از چنین افرادی شفاعت نمی‌کنند، یعنی آنها مأذون به این کار نیستند. (همان، ص 279) درباره صاحبان نفوس ساده ملاصدرا معتقد است خدای متعال با فضل و رحمت خود آنها را از عذاب حفظ می‌کند ولی علامه طباطبایی در این گروه کسانی را قرار می‌دهد که نه در ناحیه سعادت و نه در جهت شقاوت به فعلیت نرسیده‌اند و هنگام مفارقت نفوس از _______________________________ [1]- البته اطلاق عمل صالح به کارها و افعال خیر غیر مؤمن اطلاقی مسامحی و و مجازی است. آنهایی که از نظر دین و اعتقادات مرضی خدا هستند، خواه اعمالشان نیز مورد پسند خدا باشد و یا نه، اگر اصحاب یمین مرتکب گناه صغیره شده باشد، بدون نیاز به شفاعت خدا آنها را می‌آمرزد ولی اگر برخی از اصحاب یمین گناه کبیره کرده باشند و این گناهان قبل از قیامت با توبه و ___________________________________ [1]- «یوم نحشر المتقین الی الرحمن رفدا و نسوق المجرمین الی جهنم وردا، لا یملکون الا من اتخذ عند الرحمن عهدا» (مریم، 86) [2]- علامه طباطبایی در شرح این مطلب به آیه زیر استناد کرده است: «انه من یات ربه مجرما فان له جهنم لا یموت فیها و لا یحیی، و من یأته مؤمنا و قد عمل الصالحات فاولئک لهم الدرجات العلی» (طه، 75) حسنات دیگر از بین نرفته باشد شفاعت آن گناهان را مرتفع می‌نماید (همان، ص 258-257)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.