Skip to main content
فهرست مقالات

هدایت و ضلالت انسان در حکمت متعالیه صدرایی

نویسنده:

ISC (16 صفحه - از 37 تا 52)

کلیدواژه ها :

هدایت و ضلالت ،انواع هدایت ،مراتب هدایت ،هدایت مطلق ،فاعل و قابل هدایت ،دین و شریعت ،تقلید و ریاضت

کلید واژه های ماشینی : هدایت، صدرا، انسان، هدایت و ضلالت انسان، نفس، تاریکی‌های قوای نفسانی و حیوانی، نور، روح، باطن، سعادت

باطن انسان آمیخته‌ای از ویژگی‌های قوای متفاوت حیوانی، سبعی، شیطانی و ملکی است که پیوسته در جنگ و ستیز با یکدیگرند زیرا هدف نفس تاریک و پست رسیدن به اسفل‌سافلین و نهایت دوری از حق‌تعالی؛ و میل روح که از عالم امر و ملکوت است رسیدن به عالم خویش و هم‌جواری رب العالمین است؛ لذا پیکار با تاریکی‌های قوای نفسانی و حیوانی و تقویت و تکمیل قوه ملکی و طی مراحل سلوک و رسیدن به مقصد و مقصود ضرورت می‌یابد. صدرا انسان را مسافری تاجر پیشه می‌داند که سرمایه‌اش فطرت اولیه یعنی همان قوه و استعدادی است که بواسطة آن توانایی رسیدن به مدارج عالی و منازل رستگاری و سعادت را دارد و هدایت تنها نردبان صعود به سعادت و نیک بختی عالم آخرت است. مقاله حاضر سعی دارد که با نگاه به مبانی قرآنی صدرالمتألهین درباره هدایت و علت نیاز انسان بدان، علل و عوامل آن و راه وصول به آن را در حکمت متعالیه صدرایی نشان دهد تا چراغ راه جستجوگران عقلی و برهانی و کاوشگران روحی و معنوی گردد.

خلاصه ماشینی:

"اسباب و عوامل هدایتبه عقیده صدرالمتألهین خداوند به مقتضای عنایت ازلیه‌اش با اعطاء دین و شریعت علمی و عملی و ارسال رسولان و هادیان بر بندگان لطفی دیگر نمود و آنان را به راه خیر و نیکی رهنمون ساخت و از شر و بدی دور گردانید و صحیفه‌ها و کتاب جامع الهی نازل گردانید تا با بهره‌مندی از اسرار علوم پیشینیان و آیندگان و بهره‌برداری از قطرات دریای معارف آنان راه رشد و کمال را به ‌پیمایند و لذا فرمود: ‌«یا ایها الرسول بلغ ما أنزل الیک» (مائده، 67) یعنی آنچه را بر قلب تو إفاضه نموده‌ایم بر قلب بندگان ما بیفشان و آنچه را به تو آموختیم بیاموزشان؛ و بنابر آیه «إلا من أتی الله بقلب سلیم» (شعرا، 89) تنها نفوس سلیم مبرای از کفر و اعراض، از این افاضه و هدایت بهره‌مند می‌شوند؛ زیرا هر چیزی کمالی دارد که به خاطر آن آفریده شده است و کمال انسان ادراک مقامات الهی و رسیدن به معارف کلیه عقلی تجرد از محسوسات مادی و زهد نسبت به امور پست دنیایی و رهایی از همه دواعی نفسانی و قیود شهوانی و غضبی است و اینها مقام جز به واسطه با هدایت و تعلیم، تهذیب و مقاومت و مداومت در این راه حاصل نمی شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.