Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی معتزلیان معاصر

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1383 - شماره 24 و 25 (12 صفحه - از 122 تا 133)

کلیدواژه ها : عقل ،سنت ،اسلام خواهی ،تجدد خواهی ،نو معتزلیان

کلید واژه های ماشینی : معتزلیان معاصر ،معتزله ،معتزلیان ،حسن حنفی ،حنفی ،مصر ،کلامی ،معاصر ،چپ اسلامی ،ه‍ ،جنبه مهم کار معتزله ،عبده ،کشورهای عربی ،دینی ،ابوزید ،اندیشه‌های محمد احمد ،آراء و اندیشه‌های محمد ،چپ ،محمد عبده ،نصر حامد ابوزید ،حنفی شاگرد احمد ،آراء کلامی ،عقل عربی ،تاریخ اسلام ،آموزه‌های دینی ،نماینده معتزله ،محمد احمد ،اندیشه‌های نصر حامد ابوزید ،بیداری اسلامی ،انقلاب اسلامی

پیدایش علم کلام در تاریخ اسلام به دلیل عوامل داخلی و خارجی بوده و همین عوامل همواره باعث پویایی این علم بوده‌اند. همراه با ظهور علم کلام به تناسب تعدد آراء و عقاید کلامی، فرقه‌های متعدد و متکلمین زیادی ظهور کرده‌اند که بعضی از آنها به لحاظ ارائه عقایدی خاص و نیز تسلط به مباحث کلامی و توانایی پاسخگویی به شبهات مخالفین، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. از جمله این فرقه‌ها معتزله و از جمله متکلمین برجسته‌، قاضی عبدالجبار همدانی است. وجه ممیزه‌ این فرقه کلامی روی آوردن به تفسیر عقلانی آموزه‌های دینی، اعتقاد به آزادی اختیار انسان، عقیده به حسن و قبح عقلی و اعتقاد به عینیت ذات و صفات خداوند می‌باشد.امروزه گروهی از نو‌اندیشان اسلامی، عمدتا در کشورهای عربی به این جنبه مهم کار معتزله یعنی رویکرد عقلانی به مبانی دینی توجه کرده و ضمن الگوبرداری از آن سعی در حل مشکلات و معضلاتی دارند که اسلام در مواجهه با مدرنیته با آنها روبرو شده است. ظهور نومعتزلیان همزاد با آراء و اندیشه‌های محمد احمد خلف الله و پیروان او در مصر می‌باشد. حسن حنفی شاگرد احمد خلف الله، در میان معتزلیان معاصر تنها کسی است که به جمع‌آوری و بررسی آراء کلامی به صورت مدون و منسجم پرداخته است. لذا می‌توان آرا‌ء او را بعنوان نماینده معتزله جدید در مقایسه با آراء عبدالجبار همدانی بعنوان نماینده معتزله قدیم قرار داد و از این راستا به چگونگی رابطه این دو گروه معتزلی پی برد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.