Skip to main content
فهرست مقالات

فقه و فقاهت در اندیشه جعفری

نویسنده:

ISC (36 صفحه - از 12 تا 47)

کلیدواژه ها : استدلال ،استناد ،مقلد ،فقه جعفری ،قرآن محوری ،شیوه استنباط

کلید واژه های ماشینی : فقه، امام، قرآن، امام صادق، اسلام، دین، خدا، حدیث، فقاهت در اندیشه جعفری، انحراف، تاریخ، نهضت فقهی امام جعفر، مردم، عوام، فقه جعفری، کتاب، احکام، انسان، سنت، دنیا، زندگی، امام صادق امام فقها، جایگاه علمی جعفر بن‌محمد، امام جعفر صادق، ظاهر، جعفربن محمد، اندیشه فقه جعفری انسان، بیان، پیامبر ( ص )، جایگاه قرآن در اندیشه جعفری

در تاریخ سراسر تحول و افتخار تشیع راستین نقاط ویژه و افقهای درخشانی به چشم می‌خورد که اصولا مطلع آن اعتقاد به امامت و استمداد از خورشید تابناک ولایت است. امامتی که با عصمت همراه گردیده و با محبت و ولایت بهم آمیخته و سیاست و دیانت را یکجا پذیرا گشته است و در نهایت با تمسک ولایی در ابعاد مختلف زندگی، عزت و صلابت را ره‌آورد این اندیشه ساخته است. از این جاست که مفاهیمی چون عدالت علوی، فقاهت جعفری، نهضت مهدوی در مبانی نظری و رویکردهای عملی قوت ویژه‌ای را به این مکتب بخشیده است و رسالتی سنگین بر دوش حاملان این اندیشه نهاده تا در حفظ و حراست، و احیا و ابقای آن، بدور از انحراف و التباس، و جمود و التقاط، پیرو امامان خویش باشند. در همین راستا پردازش‌های تحلیل‌گرایانه حرکت علمی و نهضت فقهی امام جعفرصادق(علیه السلام) به خاطر جامعیت و قابلیت آن در پاسخگویی از یکسو و شباهت عصر آن امام همام با عصر کنونی از سویی دیگر از ضرورت خاصی برخوردار می‌سازد. در این نوشتار اهتمام نویسنده بر پردازش موضوعاتی چند با محوریت «فقه و فقاهت در اندیشه جعفری» است که در آن شرح موضوعات فرعی ذیل ارائه می‌گردد. الف ـ تبیین جایگاه علمی جعفر بن محمد(علیه السلام) در اندیشه صاحب‌نظران از مکاتب مختلف و نقش ایشان در قوت بخشی فقه جعفری. ب ـ جایگاه مقلد و مقلد در اندیشه جعفری و هدف ایشان از طرح این موضوعات ج ـ قرآن باوری و استدلال محوری در فقه جعفری.

خلاصه ماشینی: "لذا در مذمت کسانی که به تقلید از پدرانشان سنت‌های غلط را تبعیت می‌کنند، می‌فرماید: «و لو کان أباءهم لایعقلون شیئا و لایهتدون» (بقره، 17)؛ اگر پدرانشان در شیوه خود اصول عقلانی و هدایت راستین را ملاک قرار ندادند، فرزندانشان هم بدون دلیل از آنان متابعت می‌کنند؟ امام صادق(علیه السلام) با توجه به شرایط زمان خویش و حضور سردمداران دروغین مکاتب مختلف و تشویش در گفتار و اندیشه‌های آنان، مرز شناخت میان مدعیان باطل و دروغین و مصلحان حقیقی را روشن می‌نماید و ملاک‌های لازم را برای تقلید و بیان شرایط فقیه و نحوه اخذ معارف و علوم بدور از تحریف و انحراف بیان می‌دارد. انواع شبهات و القائات از سوی ملحدان، زنادقه، صوفیه، معتزله، اشاعره در عرصه درون دینی و برون دینی مطرح می‌شود و بدون آنکه مسلمین از فرهنگ بیگانگان متأثر شوند، همه اینها در پرتو کتاب و سنت پاسخ داده می‌شود و مباحثات علمی و محاورات بدون اتهام و مجامله و مجادله صورت می‌گیرد آن هم در فضایی که حاکمیت از آن مخالفان ائمه(علیه السلام) است و دست فرزندان رسول‌خدا(ص) از حاکمیت دور است، بلکه کاملا تحت نظر و مراقبت زندگی می‌کنند؟ آیا پاسخ این سؤال غیر از این است که تدبیر، حکمت، صداقت، حقانیت، اخلاص و عقلانیت برخاسته از بیت فرزنـد رسول‌خدا یعنی صادق آل محمد(ص) منشأ این همه خدمت و برکت و فضیلت می‌گردد؟ امام صادق(علیه السلام)، ممنوعیت‌ها، محدودیت‌ها در بیان حقایق قرآن و عترت صادق آل‌محمد(ص) در یک دوران پر مخاطره سیاسی، فکری و اجتماعی، حرکت علمی و نهضت فکری را آغاز می‌کند، در دورانی که حاکمیت اموی حقایق را وارونه نموده، سب علی و اولاد او را در سال‌های متمادی بر منابر رایج گردانیده، اندیشه فرهنگ‌سازی علیه علی و آل او را از مرحله کودکی به جوانی و جوانی به میانسالی و از آن به پیری تا مرحله «زرتم المقابر» به اوج رسیده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.