Skip to main content
فهرست مقالات

چون چراغند لیک پژمرده: نقدی بر گزیده حدیقه سنایی

نویسنده:

(7 صفحه - از 31 تا 37)

خلاصه ماشینی:

"هر یکی دیده جزوی از اجز همگان را فتاده ظن خط قرائت درست مصراع دوم چنین است: همگان را فتاده ظن, خط (را) بدل از کسره اضافه و معنی بیت بدین صورت است: هر کدام اندامی از اندام های فیل را لمس کردند; در نتیجه گمان همگان, خطا رفت (همه به اشتباه افتادند). پیش آن کش به دل, شکی نبود صورت و آینه, یکی نبود گرچه در آینه به شکل بوی آن که در آینه بود نه توی دگری تو, چو آینه دگر است آینه از صورت تو بی خبر است در بیان دوگانگی صورت و آینه یا حق تعالی و بنده غزلی هم مضمون از عطار به عنوان شاهد معنی ذکر شده است برای نشان دادن تحول مفهوم وحدت وجود در شعر عرفانی فارسی شاید خالی از لطف نباشد نظر مولانا نیز که در نقد آن دیدگاه و در بیان یگانگی آن دو است, از مثنوی نقل شود: چون خدا اندر نیاید در عیان نایب حق اند این پیغمبران نه, غلط گفتم که نایب با منوب گر دو پنداری, قبیح آید نه خوب نه, دو باشد تا توی صورت پرست پیش او یک گشت کز صورت برست چون به صورت بنگری, چشم تو دو است تو به نورش در نگر کز چشم رست … اتحاد یار با یاران خوش است پای معنی گیر, صورت سرکش است (مثنوی, دفتر اول, از ب673 به بعد) بیت40. متن حدیقه به جای (بدان), (بران) دارد: گو بران… و یکی از نسخه بدل ها (بدر) ضبط کرده است که با توجه به نحو زبان فارسی در این قبیل جمله ها, صورت درست همان است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.