Skip to main content
فهرست مقالات

شناخت فلسفی نهج البلاغه (خطبه 84، 152، 162)

نویسنده:

ISC (7 صفحه - از 37 تا 43)

کلید واژه های ماشینی : ذات، واجب، خدا، صفات، واجب تعالی، نهج‌البلاغه، صفت ذاتی خداوند عین ذات، ماهیت، بالذات، برهان

خلاصه ماشینی:

"علت بودن امری بیرون از ماهیت واجب برای وجود او نیز از آن جهت محال است که مستلزم معلول بودن واجب بالذات برای آن غیر می‌باشد؛ لذا واجب تعالی ممکن خواهد بود و این خلاف فرض است. و هرگاه امکان در مورد برخی از انواع مندرج در یک جنس روا باشد، بر خود آن جنس نیز روا خواهد بود؛ زیرا آنچه بر بعضی از انواع مندرج در یک جنس جایز می‌باشد، بر خود آن جنس هم جایز است؛ بنابراین اگر واجب تعالی در یک مقوله مندرج شود، لازم می‌آید که یک جهت امکانی در او به اعتبار جنسش راه یابد: و در نتیجه واجب الوجود نبوده ، بلکه ممکن می‌باشد و این خلاف فرض است. اما شق نخست محال است؛ زیرا اگر اجزاء مفروض واجب بالذات باشند، رابطه امکان بالقیاس میان آنها برقرار خواهد بود و این امر مانع از آن است که آن اجزاء، اجزاء حقیقی یک مرکب حقیقی بوده و وحدت حقیقی بر آنها حاکم باشد؛ چه در ترکیب حقیقی باید وابستگی ذاتی میان اجزاء برقرار باشد، به گونه‌ای که از ترکیب آنها پدیده تازه‌ای ورای مجموع، حاصل آید. عینیت صفت ذاتی حق تعالی با ذات او برهان اول : صفت ذاتی خداوند عین ذات اوست نه خارج از آن ذات و نه جزء ذات؛ چون چیزی خارج از ذات نامحدود خداوند وجود ندارد و اگر صفت ذاتی او بیرون از ذات وی محقق گردد، چند محذور لازم می‌آید که به برخی از آنها اشاره می‌شود: لازم می‌آید ذات خدا در متن هستی خود فاقد کمال وصف باشد و آن را حتما از غیر خود دریافت کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.