Skip to main content
فهرست مقالات

عمر خیام نیشابوری، حکیم و شاعر

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : خیام ،رباعیات ،حکیم ،عمر خیام نیشابوری ،شعر ،حیرت ،بوعلی‌سینا ،حکیم عمر خیام نیشابوری ،مضمون رباعیات اصیل خیام ،کتاب عمر خیام نیشابوری حکیم ،رسالات ،رسالات فلسفی خیام ،رباعیات خیام ،رباعیات عمر خیامی به علی ،میان رسائل خیام و رباعیات ،جبر ،نظریه ،مضامین رسالات خیام و اشعار ،متکلمان ،طرب‌خانه ،کتاب ،عمر خیامی به علی خیام ،فلسفه ،رباعیات مسلم خیام ،اندیشه ،صاحب طرب‌خانه ،رباعی از بوعلی‌سینا مسلم ،استاد ،مشهورات ،حیرت علمی خیام

خلاصه ماشینی:

"البته خیام به عنوان بزرگ ترین مدرس فلسفه مشائی در عصر خودش و اینکه (تالی تلو بوعلی سینا) به حساب می آمد ناچار نظریه رسمی مشائی را بیان کرد, اما همو در رباعیات به فلسفه ذرات که نظریه ذیمقراطیس و اپیکور است اشاره ها دارد; حال آنکه بوعلی سینا در شفا فصلی در رد نظریات اصحاب ذره آورده است (طبیعیات الشفا, مقدمه مذکور, صفحه س) در اینجا ممکن است این سؤال یا اشکال پیش بیاید که خیام به عنوان مدرس فلسفه مشائی شکاک نیست و به امکان علم و معرفت معتقد است, اما در رباعیات شکاک به نظر می آید, و این چگونه قابل جمع خواهد بود؟ پاسخ این است که حتی بزرگ ترین نماینده فلسفه مشائی در جهان اسلام, یعنی بوعلی سینا شخصا در مسائل اصلی وجود اظهار تحیر نموده است. برخورد خصمانه یا به هر حال معارضه غزالی با خیام نیز در حکایات آمده و از آن حکایات اجمالا برمی آید که خیام با همه محافظه کاری و احتیاط در تدریس همچون بوعلی سینا هدف اتهام قرار گرفته, تا آنجا که از خود نفی فلسفی گری می نماید: دشمن به غلط گفت که من فلسفی ام ایزد داند که آنچه او گفت نیم اما چو در این دیر خراب آمده ام آخر کم از آن که من بدانم که کیم؟ و در رباعی دیگری منسوب به خیام می خوانیم: پیوسته مرا ملحد و بی دین گویی انصاف بده ترا رسد کاین گویی؟ بنده بدون هیچ تقیه ای عرض می کنم خیام مردی موحد و مسلمان و حتی متشرع بوده است, اما یقینا افکار او در سطحی بسیار والاتر از کسانی است که از روی جهالت یا عناد با وی درافتاده اند و اینکه نوشته اند از ترس زبان بدگویان به حج رفت, اجتهاد در برابر نص است; زیرا از باطن اشخاص جز خدا کسی اطلاع ندارد و باید دلالت ظواهر را پذیرفت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.