Skip to main content
فهرست مقالات

سود و زیان سکوت و سخن در آینه روایات و ادبیات

نویسنده:

(7 صفحه - از 62 تا 68)

کلید واژه های ماشینی : سکوت، سخن، صواب، زبان، مثنوی معنوی، زیان سکوت و سخن، تیر، امام علی علیه‌السلام، اندیشه صواب، کلیات سعدی

خلاصه ماشینی: "به قول شاعر: فهم سخن چون نکند مستمع قوت طبع از متکلم مجوی فصحت میدان ارادت بساز تا بزند مرد سخنگوی، گوی 3) مثنوی معنوی، دفتر اول، بیت 275 . و به این سبک بی‌مغزان پرجوش که از علم فقط حرافی و قاچاق لغات و اصطلاحات فرنگی را استنباط کرده‌اند، و به قول مولوی با اقوال خود عالمی را ویران کرده‌اند، جز این چه می‌توان گفت که: زبان بریده به کنجی نشسته صم بکم به از کسی که نباشد زبانش اندر حکم (2) و بر فحوای، «آنکه نمی‌داند و دست‌به کار می‌برد بیش از آنکه اصلاح نماید، تباه می‌کند» . البته ذکر نکته‌ای خالی از فایده نیست و آن این که علما بیش از هر قشر دیگری باید مراقب اقوال و افعال خود باشند چرا که گفته ایشان به نزد عوام، حجت تلقی شده و بی‌چون و چرا از آن تبعیت می‌نمایند . برای تبیین این مطلب به ابیات ذیل توجه بفرمایید: این سخن و آواز از اندیشه خاست تو ندانی بحر اندیشه کجاست لیک چون موج سخن دیدی لطیف بهر آن دانی که باشد هم شریف چون ز دانش موج اندیشه بتاخت از سخن و آواز او صورت بساخت از سخن صورت بزاد و باز مرد موج خود را باز اندر بحر برد (2) سخن صواب آن است که موجبات قربت و رضای حقتعالی را فراهم آورد (3) . بی‌خزان سعدی در تبیین معنای تامل خالی از فایده نیست: «طایفه‌ای از حکمای هندوستان در فضیلت‌بوذرجمهر سخن می‌گفتند، به آخر جز این عیبش ندانستند که بطی‌ء است‌یعنی درنگ بسیار می‌کند و مستمع را بسی منتظر باید بود تا تقریر سخنی کند ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.