Skip to main content
فهرست مقالات

صدرالمتالهین و دیگر حکمای اسلامی

نویسنده:

(6 صفحه - از 24 تا 29)

کلید واژه های ماشینی : قاعده الواحد، قاعده، واحد، حیثیت، معلول، ذات، تناقض، کثرت، حمل، شی‌ء

خلاصه ماشینی: "با توجه به مقدمات بالا می‌توان گفت بحث از قاعده‌ الواحد بحثی فلسفی است،زیرا یکی از مباحث فلسفی،بحث‌ علت و معلول است که«الموجود اما عله و اما معلول»و در مرحله‌ بعد بحث می‌شود که علت اگر بسیط و واحد بود،جز معلول واحد از او صادر نمی‌گردد و چون موضوع این قضیه موجود بما هو موجود است،یعنی تخصص به ریاضی یا طبیعی و یا اخلاقی‌ پیدا نمی‌کند،از این رو بحثی فلسفی محسوب می‌شود و در الاهیات بالمعنی الاعم مورد مداقه قرار می‌گیرد. نکته دیگری که در کلام ایشان موجود است عبارت از این‌ است که حیثیت صدور عبارت از حیثیتی در علت است که به‌ سبب آن حیثیت،معلول از آن علت واجب می‌شود:که در این‌ باره باید بحث بیشتری کرد،زیرا وجوب وجود معلول عبارت از سد جمیع انحای عدم معلول است،تا آن معلول به نصاب وجوب‌ برسد و این لزوما به معنای آن خواهد بود که در صدور موجودات‌ عقلی مجرد،علت فاعلی و غایی که در موجودات عقلی یکی‌ هستند،در ایجاب معلول کافی باشند و صدور متکی به علت‌ فاعلی باشد. مطلب دیگری که به عنوان مقدمه باید مورد توجه قرار گیرد و به مقدمه قبلی مربوط می‌شود،این است که اگر حیثیات نظیر متخالفات باشد و نه متقابلات،و از این رو در موضوع واحدی جمع شوند،مثل سواد و حلاوت،گذشته از آن که مناط اتصاف آنها با یکدیگر فرق دارد،حیثیتهای‌ تعلیلی نیز با هم متفاوتند یعنی علت خاصی که سواد را برای‌ شی‌ء ثابت می‌کند،غیر از علتی است که حلاوت را برای آن‌ به اثبات می‌رساند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.