Skip to main content
فهرست مقالات

بابا افضل کاشانی

نویسنده:

(12 صفحه - از 96 تا 107)

کلید واژه های ماشینی : بابا افضل، کاشانی، بابا افضل کاشانی، رباعیات بابا افضل کاشانی، نفس، فارسی، دانش، خرد، مصنفات، کمال

خلاصه ماشینی:

"او را دایی یا خواهر زادۀ خواجه نصیر طوسی دانتسه، گفته‌اند خواجۀ طوسی این قطعه را در برگذاشت وی سروده:«اگر عرض دهد سپهر اعلی/فضل فضلا و فضل افضل/از هر ملکی به جای تسبیح/ آواز آید که افضل افضل»؛آورده‌اند که برای ارجمندی و جایگاه والای بابا افضل با میانجیگری خواجه نصیر نزد هلاکو خان مغول کاشان و شهرها و روستاهای نزدیک آن از گزند و ویرانی دور ماند(آذر بیگدلی،246؛ هاشمی سند یلوی،77؛ایمان،32؛هدایت،مجمع الفصحاء،225؛مدرس وی بر این باور بود که دو جهان موجود است:یکی جهان مخلوقات یا عالم تکوین،که جهان طبع گوید،که آن را جهان کون و جهان جزوی یا عالم مثال نیز می‌نامد؛دیگری جهان مبدعات یا جهان ازل،که جهان خرد می‌نامد،که آنرا جهان ابداع و جهان کلی می‌گوید وی سیر نزولی و صعودی موجودات از کلی به جزوی و از جزوی به کلی را نپذیرفته؛قوس نزولی و صعودی از نفس انسانی تا اجسام طبیعی،و بر عکس،را فقط در عقل و ذهن انسان می‌داند،نه در خارج و می‌گوید:«این حال به باز گشت ماند سوی عالم کلی،لکن بازگشت نیست مگر از روی شمار مراتب از جهان کلی تا جهان جزوی؛چون از کلی آغاز شمار کردی«ورود»خوانی، چون از جهان جسمانی جزوی آغاز کردی،مرتبه به مرتبه،سوی جهان کلی ازلی«صدور»و بازگشت گویی. دانش پژوه بر این باور است که افضل الدین حقایق عرفانی را به روشی سراسر باطنی آورده(ص 7)پیشینۀ این گونه نگارش تأویلی جز در گفتار چهاردهم وجه دین ناصر خسرو قبادیانی(نک:ص 124-129)که بسمله را تأویل می‌کند دیده نشده؛و در آن به پاره‌ای مباحث،مانند علت نبودن خدا(جامع الحکمه،23)،که جز در حقایق باطنی اسماعیلی نیست برمی‌خوریم؛که نسبت استادی فرزانه کاشی را برای کمال الدین محمد حاسب،ریاضیدان باطنی،که خود استاد خواجۀ طوسی است،نیز،به یاد می‌آورد(ص 8)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.