Skip to main content
فهرست مقالات

عقل در فرآیند استنباط

نویسنده:

(6 صفحه - از 12 تا 17)

خلاصه ماشینی:

"آیا در ره‌یافتن به گزاره‌های فقه و احکام شریعت،آنچه دلیل عقل یادلیل عقلی نامیده می‌شود،کارکرد مشخصی دارد؟آیا مذاهبگوناگون اسلامی در این باره پاسخ یکسانی می‌دهند؟آیا میان آنچهدر اصول فقه مذاهب در این زمینه اظهار شده،با آنچه عملا در کاراستنباط بدان اهتمام ورزیده‌اند،هماهنگی و سازگاری وجود دارد؟وسرانجام در این میان موضع شیعه خواه در علم اصول و خواه در دانشفقه کدام است؟ مؤلف در این جستار کوشیده است با نگاهی واقعگرایانه به منابعاهل سنت و شیعه،وضعیت عقل را در فرآیند استنباط بررسی کند وبه همۀ عرصه‌هایی که در آنها از کارکرد عقل یا ادلۀ عقلی سخنی بهمیان آمده است،بپردازد و درستی و نادرستی گمان‌ها و ادعاها را برترازوی نقد بگذارد. مؤلف که در«آغازین سخن»به ضرورت و اهداف پژوهش خویشپرداخته،در فصل اول کتاب کلیاتی دربارۀ عقل،دلیل عقلی و تفاوتآنها با یکدیگر و نیز تفاوت با سیرۀ عقلا و همچنین توانایی و اعتبارعقل را فراروی نهاده است،وی که در آغاز این فصل به طور خلاصه(به تصویر صفحه مراجعه شود)به بیان جایگاه درخور توجه«عقل»در روند استنباط حکم فقهی یا درعلم اصول پرداخته است،با بررسی برخی دیدگاه‌های صاحب‌نظران،بهاین مطلب تصریح می‌کند که«به رغم همۀ گستردگی و پراکندگیمباحث عقلی در اصول فقه،به درستی روشن نشده است که عقل تا چهاندازه می‌تواند منبعی برای استنباط احکام شرعی باشد»به نظرنویسنده«محل نزاع در مسئلۀ عقل همان اندازه نامشخص و گرفتارتشتت است که دیدگاه‌ها و نقض و ابرام‌ها»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.