Skip to main content
فهرست مقالات

دریچه ای به سراچه آوا و رنگ

نویسنده:

(3 صفحه - از 17 تا 19)

کلید واژه های ماشینی : خاقانی، واژه، پارسی، اساطیر، بنیاد، باد، مهر، خورشید، ترکیب، معنی

خلاصه ماشینی:

"»در برابراین گفتار در(ص /128شمارۀ 13)آسمان را بر بنیادباورهای کهن آفریده شده از دود دانسته‌اند در توضیحباید گفت که پیشینیان گوهر مادی آسمان را گاهیسنگ می‌پنداشته‌اند و گاهی فلز و گاهی آبگینه و(دودانگاری)بنیاد آسمان در سخن خاقانی شایدبرگرفته شده از این آیۀ قرآنی است:ثم أستوی الیالسما و هی دخان(سوره فصلت،آیۀ 11)نکتۀ دیگراین که گزارشگر دانشمند وجه تسمیۀ نام(آسمان آن چه به سنگ می‌ماند)را از گونۀ سنگ دانسته شدنآن می‌دانند حال آن که وجه اصلی این نامگذاری راابو ریحان بیرونی دار التفهیم چنین می‌نویسد:«پارسیاناو را نام آسمان کردند یعنی مانند آس از جهت حرکت. )واژۀ(سینه)آمیخته شده سات از دو بهرۀ(سین آهن)و(ه پسوند نسبت)و روی هم به معنی(آن چه که مانندآهن است)دربارۀ بخش نخستین باید گفت که درپهلوی نقره(آسیم)خوانده می‌شود و آهن(آسن)،برهمین بنیاد همان گونه که(آسیم)در پارسی(سیم)شدهاست(آسن)هم به گونۀ(سن)در آمده و در واژگانیبسان:(سندان محل آهن)و(سینی آن چه که ازآهن ساخته شده،ظرف آهنین)به دیده می‌آید. 25)در سراسر کتاب واژۀ(صد 100)بدین ساننوشته آمده است که با روی کرد به نثر ویژه وپارسی‌گرایانۀ گزارشگر دانشند شایسته‌تر آن است کهبه صورت(سد)نوشته شود چون ریشۀ واژه در پهلوی(ست)بوده است که بر بنیاد تحول حرف(ت)به(د)(به تصویر صفحه مراجعه شود)[داار/دادار،ایاتکار]به گونۀ(سد)درآمدهاست و(صد)صورت دگرگون شدۀ آن می‌باشد چرا کهحرف(ص)در واژگان اصیل پارسی یافته نمی‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.