Skip to main content
فهرست مقالات

گلگشتی در آینه جام

نویسنده:

(9 صفحه - از 32 تا 40)

کلید واژه های ماشینی : حافظ، سلمانی، معنی، گل‌گشت، خرقه، شعر، چهره، قربانی، خیال، شعر حافظ، خالی، زیبایی، سخن، آینه جام، عبوس، آینه‌داری به‌معنی سلمانی، چشمم آینه‌دار خط و خال، بیت حافظ، واژه، خیر، زیبایی چهره یار در آینه، سخن حافظ، گل‌گشت و آینه جام، نقش، به‌معنی، بیت حافظ خالی، دیوان حافظ، مهیا، در آینه، مرقع رنگین

خلاصه ماشینی: "و در سخن شاعران بزرگ نمونه‌های بسیار دارد؛مثلا این بیت سعدی: گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست در و دیوار گواهی بدهد کاری هست *** و اما آیینه جام:با عنوان فرعی شرح مشکلات دیوان حافظ، افزون بر مقدمه‌ای خواندنی و پرنکته درباره شعر و شاعری و با اشاراتی به شاعری حافظ، فراهم آمده از موضوعات گوناگونی است؛با نظمی الفبایی و فرهنگوار که هر یک از آنها بیانگر نکته‌ای در بیتی از حافظ است که در متن کتاب، شرح و توضیحی برای آن آمده است. و درباره«دیده آیینه‌دار طلعت اوست»؛و«ای آفتاب آینه‌دار جمال تو»؛نیز گفته‌اند:«به همین معنی است»؛اما گمان نمی‌کنم رفع مشکلی نماید؛اگر این مشکل را نیفزاید که آینه به دستی ماه در برابر او چگونه است؟حال که سخن از آینه ماه و مهر است، این اشاره نیز بیجا نیست که معنایی که در ص 67 از این بیت:نظیر دوست ندیدم اگرچه از مه و مهر/نهادم آینه‌ها در برابر رخ دوست، به دست داده‌اند؛دلچسب نمی‌نماید؛و با توجه به اینکه«از»در«از مه و مهر»بیانی و تشبیهی است و«آینه‌ها از مه و مهر»یعنی آینه‌هایی که همان ماه و مهر هستند، یا ماه و مهری که چون آینه‌اند، شاید معنی درست‌تر این باشد که ماه و مهر را که در زیبایی، روشنی و نیز گردی به آینه می‌مانند در برابر رخ دوست نهادم. اما پیداست سخنی درست و کامل نیست، و افزون بر اینکه«به وجه»را«به سبب»و«ننشیند»را«تحمل نمی‌کند»معنی کردن خود جای حرف است؛جای این سؤال نیز هست که عبوس زهد چه چیز را تحمل نمی‌کند، و اگر مفعول محذوف را خمار و مستی زهد بدانیم(آن‌گونه که از معنی ایشان برمی‌آید)نیز چیزی است که در سخن حافظ گواهی بر آن دیده نمی‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.