Skip to main content
فهرست مقالات

رساله ای درباره سلطنت مشروطه و فوائد آن

نویسنده:

(8 صفحه - از 34 تا 41)

کلید واژه های ماشینی : مشروطه، مشروطیت، دین، سیاسی، مجلس، قوانین، سلطنت مشروطه و فوائد، دوره مشروطیت، غرب، مشروطه‌خواهان، سلطان، کتاب، ایران، قانون اروپائیان، وضع، ملت، حکومت، اصول قانون اروپائیان، مفاهیم، قوانین سلطنت مشروطه، کار مجلس ارتباط با دین، ارتباط، ضرورت معرفی رساله‌های مشروطیت، معلوم، مفاهیم دینی، مشروطه ایران، فکر سیاسی و دینی، سلطنت مشروطه وضع، جهت تفهیم مفاهیم سیاسی، اصول

خلاصه ماشینی: "استاد حمید عنایت ضمن اشاره به وجود این دو دسته از رهبران فکری، درباره نوشته‌های روشنفکران درباره مسائل سیاسی و فکری این دوره می‌نویسد: در زمانی که اکثریت عظیم مردم، مقلد یا مرید و پیرو مراجع دینی بودند، چگونه آرمانهای تجددخواهانه، یعنی مطالبه حکومت ملی و نظام پارلمانی و حاکمیت قانون و حتی هدفهای ساده‌تر مانند برقراری عدالتخانه، می‌توانست توده‌های مردم یا دست کم قشرهای پرنفوذ طبقات متوسط را به حرکت درآورد؟آیا نوشته‌های میرزا آقا خان کرمانی و طالبوف و آخوندزاده و ملکم خان با آن تعبیرها و اصطلاحاتی که اغلب بیگانه و یا برگردانیده از زبانهای بیگانه بود، مانند لیتراتور و پروگرام و پروغرس و دیسپونی و شانژمان(به ترتیب در برابر ادبیات و برنامه و پیشرفت و خودکامگی و دگرگونی)برای چه کسانی در میان مردم ایران قابل فهم بود و این کسان چه نسبتی از کل نفوس ایران را تشکیل می‌دادند 1 ؟ نکته جالب این است که این روشنفکران حتی یک کلمه تازه و اضافه‌تر از آنچه روسو و منتسکیو و امثالهم گفته‌اند، ندارند؛اگر نگوییم اغلب در فهم مقصود آنان نیز دچار مشکلاتی بوده‌اند. استاد عنایت با اشاره به مخالفت برخی از عالمان با مفاهیم جدید، و تلاش دسته‌ای دیگر برای تبیین آن مفاهیم و حتی پذیرش آنها می‌نویسد: بر خلاف نظر کسانی که گمان دارند بیشتر علماء در برابر هجوم اندیشه‌های نو تنها کاری که کردند یا مخالفت مطلق بود و یا تسلیم مصلحتی و ظاهری، از آگاهیهای جسته گریخته‌ای که درباره فکر سیاسی و دینی دوره مشروطیت در دست داریم به خوبی پیداست که در میان مراجع دینی بازار بحث و مناقشه صمیمانه و جدی بر سر اصول و مفاهیم سیاست و مملکت داری و حکومت ملی گرم بوده است و اهل نظر می‌کوشیدند تا همه جوانب آراء موافق و مخالف را بسنجند و بر محک نقد بزنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.