Skip to main content
فهرست مقالات

نقد اساطیری شاهنامه، خمسه و منطق الطیر

نویسنده:

(8 صفحه - از 108 تا 115)

کلید واژه های ماشینی : اساطیری، شاه، نقد اساطیری شاهنامه، ادبی، خورشید، بررسی کتاب نقد اساطیری شاهنامه، آب، ادبیات، گاو، بندهش

خلاصه ماشینی:

"پژوهشگر گرامی در این کتاب با اینکه شواهد مناسب و بعضا مفصلی از متون مورد بررسی خویش برای موضوعات گوناگون به دست داده‌اند ولی گاهی چنین می‌نماید که استنباطهای ایشان از بعضی از این بیت‌ها به منظور نشان دادن بن‌مایه‌ها و عناصر آیینی، اساطیری، اندکی تأویل آمیز و نامرتبط با مفهوم ابیات است، برای نمونه:«در روایات مزدیسنی، خورشید چشم هر فرد محسوب می‌شود و این مطلب در سخن فردوسی نمایان است:زآواز گردان و باران تیرهمی چشم خورشید شد خیرخیر»(ص 52) در صورتی که در بیت شاهنامه خورشید در قالب تصویری استعاری صاحب چشم پنداشته شده که از شدت نبرد یلان خیره مانده است و این با انگاره اوستایی که خورشید، خود، چشم اهورا مزداست، تفاوت دارد. »(ص 40)ببالید کوه آبها بردمیدسر رستنی سوی بالا کشید(خالقی 1/6/47) در بازتاب‌های اساطیری غار(تجلیات قدسی غار، ص 173)در کنار تجلی دینی و قدسی آن، باید از جنبه اهریمنی‌اش نیز یاد کرد و آن، اینکه غار در بسیاری از روایات پهلوانی ایرانی و غیر ایرانی، اقامتگاه دیوان و اژدهایان است و در واقع این موضوع از شدت بروز و ظهور، مضمونی است مکرر)motif(همان گونه که برای نمونه در شاهنامه، ضحاک مار دوش-که در ذات اساطیری خویش، اژدهایی است سه سر- در بن غاری به بند کشیده می‌شود و دیو سپید در غار زندگی می‌کند و منهراس دیو در گرشاسپ نامه(282/25)غارنشین است و در منظموه‌هایی چون:بهمن نامه، شهریارنامه، فرامرز نامه، شرف نامه و هفت پیکر، اژدهایان در غار به سر می‌برند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.