Skip to main content
فهرست مقالات

اسلام، حق حیات... کدام قاعده؟! قسمت دوم

نویسنده: ؛

زمستان 1381 - شماره 28 (29 صفحه - از 8 تا 36)

کلیدواژه ها : قاعده لایبطل ،مهدور الدم ،محقون الدم ،مرتد ،ساب النبی ،ماهیت مجرمانه ،سنت تاریخی خاص

کلید واژه های ماشینی : مهدور الدم ،مهدور الدم بودن ،مهدور الدم بودن مطلق ،مرتد ،سب ،الدم بودن مطلق مرتد ،ارتداد ،مهدور الدم بودن مرتد ،الدم بودن مطلق ساب‌النبی ،مهدور ،الدم بودن ،الدم ،الدم بودن مطلق ،ساب‌النبی ،مسأله مهدور الدم ،مهدور الدم بودن نسبی ،فقهی ،فقیهان ،قصاص ،قاعده لا ،قواعد فقهی ،حاکمیت اسلامی ،قتل مرتد ،الدم بودن مرتد ،قتل ساب‌النبی ،احکام مربوط به مرتد ،امام مهدور الدم ،الدم بودن نسبی ساب‌النبی ،می‌‌کند ،سب النبی

در شماره پیش در تبیین قاعده لا یبطل و مسأله حمایت از حق حیات فرد بر ضرورت تأملات مبتنی بر فقه حکومتی در منابع فقهی تأکید شد.فقه حکومتی به مثابه روش معرفتی خاص در منابع فقهی و متمایز از فقه سیاسی است که در کنار فقه خانواده، جزا، معاملات و عبادات و… مجموعه فقه اسلامی را تشکیل می‌دهد.در روش شناسی مبتنی بر فقه حکومتی علاوه بر فرد، جامعه نیز عامل مؤثری در عملیات استنباط حکم از منابع مورد نظر مجتهد است؛ لذا در استنباط حکم، تحقق مقاصدالشریعه و ملاکات احکام از نظر فقیه دور نمی‌ماند. بنابراین قواعد فقهی مانند قاعده عدالت، قاعده سمحه و مصلحت تسهیل، قاعده لا ضرر و لا حرج و قاعده لا یبطل و… در این روش‌شناسی، مفهومی نو می‌‌یابد و به مثابه اصول راهبردی، عملیات استنباط را جهت می‌بخشد.ما در بررسی‌های قبل، در مستندات، محدوده و کاربرد و تبیین مفردات قاعده بحث کردیم، لکن مساله مهم در قاعده لا یبطل و حمایت از حق حیات فرد، تعارض آن با مهدور الدم بودن بعضی از عناوین در فقه جزای اسلامی‌‌است؛ لذا در این شماره، مسأله مهدور الدم بودن «مرتد» و «ساب النبی» را مورد بررسی قرار خواهیم داد و در بررسی هر عنوان در سه مقوله آیات الاحکام، روایات و فقه امامیه بحث خواهیم کرد. از طرف دیگر به دلایل ناشی از روش شناسی مبتنی بر فقه حکومتی، علاوه بر تأکید بر علم اصول و قواعد فقهی، تأمل در سنت تاریخی عصر صدور و شرائط تاریخی حاکم بر فقه شیعی و تأثیر آن در عملیات اجتهاد را ضروری می‌‌دانیم.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.