Skip to main content
فهرست مقالات

رابطه معرفت و عمل در مثنوی

نویسنده:

(6 صفحه - از 46 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : معرفت ،مولانا ،رابطه معرفت و عمل ،نفس ،اراده ،عمل ،عقل ،اندیشه ،جاحظ ،حق ،حیات ،فکر ،غرض ،علم ،عمل در مثنوی ،فعل ،سخن ،انسان ،بی‌صورت ،نفس آدمی تأملات دامنه‌داری ،اندیشۀ بی‌صورت ،دید آمد عمل ،اراده حیات بر رویمعرفت قائل ،اندیشه منعم بودن ،معرفت آدمی مدخلیت ،جهان ،فرد فرد آدمیان معرفتی ،دواعی نفسانی ،اراده حیات ،مولانا عمل

خلاصه ماشینی:

"به همین سبب است که مولانا از طی این مراحلکمال،تعبیر به«معراج»می‌کند که اصطلاحی استمأخوذ از قرآن و حاوی بار سنگین ارزشی: {Sنه چون معراج زمینی تا قمر#بل که چون معراج کلکی تا شکر#نه چون معراج بخاری تا سما#بل چو معراج جنینی تا نهیS}(3/4-552) و{Sجان نباشد جز خبر در آزمون#هر که را افزون خبر،جانش فزون#جان ما از جان حیوان بیشتر#از چه؟زان رو که فزون دارد خبر#پس فزون از جان ما جان ملک#کو منزه شد ز حس مشترک#وز ملک جان خداوندان دل#باشد افزون تو تحیر را بهلS}(8/2-3335) و{Sروح را تأثیر آگاهی بود#هر که را این بیش،اللهی بودS}(150/6) {Sاقتضای جان چو ای دل آگهی است#هر که آگه‌تر بود،جانش قوی است2S}(151/6) مهدی معین زاده رابطۀ معرفت و عمل در مثنوی &%02620AMKG026G% (به تصویر صفحه مراجعه شود)شیخ محمود شبستری نیز معتقد است آن روحاضافی که بر قوۀ نامیه افزوده می‌شود در واقع جماد را«دانا»تر می‌کند: {Sبدان اول که تا چون گشت موجود#که تا انسان کامل گشت موجود#در اطوار جمادی گشت پیدا#پس از روح اضافی گشت دانا3S}بنابراین تحقق حیات و لطیفه انسانی،بعنوانبالاترین حد کمالی که موجودات در عالم شهادت تواننیل بدان دارند،خود موقوف افزایش تدریجی معرفت درطی اطوار و مراتب مختلف وجود است. هر چند از کلام مولانا این بر می‌آید که او عمل راعرض و اندیشه را جوهر دانسته،لیکن این امر مانع آننیست که عمل و معرفت را دارای تاثیری متقابل روییکدیگر بداند چرا که در مورد عرض و جوهر نیز مولاناقائل به چنین تأثیر و تأثری هست: {Sاین عرض با جواهر،آن بیضه است و طیر#این از آن از این زاید به سیرS}(983/2) همچنین قول مولانا را مبنی بر تأثیر دواعینفسانی و اراده حیات روی معرفت نمیتوان حمل بر اینکرد که او نیز چون مارکس و شوپنهاور معتقد بوده کهمعیشت آدمی و کشش کور و تاریک او به سوی حیاتمعرفت او را عینیت می‌بخشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.