Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به دستور زبان فارسی امروز

نویسنده:

(6 صفحه - از 22 تا 27)

کلید واژه های ماشینی : دستور زبان فارسی، فعل، متمم، فعل مرکب، جمله، مفعول، کتاب، متعدی، ضمیر، صفت

خلاصه ماشینی:

"به احتمالقریب،با توجه به مطالب صفحات 21،37،38 منظور،ایشان از متمم،نقشهای اختیاری است که اگر از جملهحذف شود،جمله ناقص نمی‌شود،در صورتی که اگرمتمم اختیاری از جمله حذف شود جمله ناقص می‌گردد:من با او جنگیدم-متمم اجباریعلی با دوچرخه از خانه به مدرسه رفت-متمم اختیاریولی ساده‌تر این بود که ایشان نیز مثل اغلبدستورنویسان می‌نوشتند:متمم بردو نوع است:الف-متمم اجباری ب-متمم اختیاری و اصطلاح«مفعول»را فقط برای«مفعول رایی»به کار می‌بردند. اما نکته‌ی درخور توجه این که مؤلفعنوان بحث را«نقش دستوری ضمیر پیوسته»نام نهادهکه موضوعی بحث‌انگیز است و خواننده انتظار دارد کهمؤلف با آوردن مثالهایی دربارۀ نقش دستوری ضمایرپیوسته به فعالیهای لازم یک شخصه-که خود از آنها باعنوان فعل غیرشخصی نام می‌برند-توصیح دهند،کهمتأسفانه توضیحی در میان نیست. 12 به هر حال عناصر این‌گونه ساختها،جایگاهویژه‌ای در جمله دارند و اغلب در جمله با نقش نهادی ومتممی ظاهر می‌شوند:دردم گرفت-برای من حالت درد بوجود آمد ضمیردر نقش متممی بسمان است-برای ما بس است-ضمیر درنقش متممی لجش گرفت-او لج گرفت-ضمیر در نقشنهادی در بعضی از این‌گونه فعلها گاهی اسمی که خارج ازدستگاه فعل است مسندالیه می‌گردد:یادم رفت-حرف شما یادم رفت یادم آمد-سخنان شما یادم آمد در سطر سوم صفحۀ 22 مثالی به صورت«او خودشرا گم کرده است»آمده که به درستی معلوم نمی‌شود،هدف مؤلف گرامی از این مثال چه بوده است. و برای برخی دیگر نیز می‌توان به(به تصویر صفحه مراجعه شود) صورت معادل،متعدی‌هایی را ذکر کرد:ایستادن15-برپاکردن آمدن-آوردن خفتن-خواباندن ماندن-گذاشتن در ص 105 زیر عنوان«فعل مرکب»می‌خوانیم:«اسمهایی که در ساختن فعل مرکب به کار می‌روند قبلاز آن که با فعل ترکیب شوند مفعول یا متمم فعل یا قیدفعل بوده‌اند می‌توان بازهم آنها را به همان صورتدرآورد و حتی بین آن اسمها با فعل فاصله انداخت. » با توجه به مطابقت نهاد با فعل در زبان فارسی باید(به تصویر صفحه مراجعه شود) می‌نوشتند:«ساخته می‌شود» در ص 120 کتاب آمده است:«..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.