Skip to main content
فهرست مقالات

تحول گفتمان ترقی در اندیشه روشنفکران دینی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : گفتمان، گفتمان ترقی در اندیشه روشنفکران، ترقی، تحول گفتمان ترقی در اندیشه، تکامل، دین، تصعید، اندیشه روشنفکران دینی، تاریخ، اندیشه، گفتمان توسعه، مادی، تکامل مادی تاریخ، گفتمان تکامل، خصوصیات گفتمان تکامل نسل، اسلامی، اندیشه ترقی، گفتمان تصعید ویژگیهایی، گفتمان توسعه اشاره، نگرش، نگره، ویژگیهای گفتمان جامع‌نگر نفی نگرشها، انسان، تکامل نسل دوم، نسل اول، کثرت، اجتماعی، روشنفکران دینی شکل‌گرفته، سنتی، ترقی و تکامل

نویسنده با اشارهای به تاریخچه «اندیشه ترقی» به طرح این مسأله در تاریخ معاصر ایران میپردازد و گفتمان ترقی را در ابتدا به «گفتمان تصعید» که نزد حکمای اسلام جایگاه ویژهای دارد و «گفتمان تکامل» که نزد روشنفکران دینی شکل گرفته است تقسیم میکند و سپس «گفتمان تکامل» را به دو نسل اول و دوم تقسیمبندی کرده، در پایان به نوع سوم، یعنی گفتمان توسعه اشاره میکند. نویسنده برای گفتمان تصعید ویژگیهایی مانند نگاه بدبینانه به آینده، نخبهگرایی، جهشپذیری در روند ترقی معرفی میکند و ویژگیهایی مانند حرکت خطی تاریخ، تکامل مادی تاریخ، خوشبینی به آینده و ظهور نقش مهم اراده و اختیار انسان را خصوصیات گفتمان تکامل نسل دوم ذکر مینماید.

خلاصه ماشینی: "اطلاعات، 17 و 20/1/79 چکیده: نویسنده با اشارهای به تاریخچه «اندیشه ترقی» به طرح این مسأله در تاریخ معاصر ایران میپردازد و گفتمان ترقی را در ابتدا به «گفتمان تصعید» که نزد حکمای اسلام جایگاه ویژهای دارد و «گفتمان تکامل» که نزد روشنفکران دینی شکل گرفته است تقسیم میکند و سپس «گفتمان تکامل» را به دو نسل اول و دوم تقسیمبندی کرده، در پایان به نوع سوم، یعنی گفتمان توسعه اشاره میکند. اگر در آینده تاریخ وعده دولت موعود ر تحول گفتمان ترقی در اندیشه روشنفکران دینی سعید حجاریان به خود میدهد، دولت آرمانی موعود را برای انتقام از بیعدالتیها میخواهد، نه برای استقرار و تنعم در یک بهشت زمینی; چراکه حتی این دولت آرمانی مستعجل است و جای عیش و تنعم، تنها رضوان الهی است، نه دار دنیا; 2. اما بر نسل دوم تکاملگرایان وطنی، نظریات قائلین به تکامل مادی تاریخ (مانند اوپارین) سنگینی میکند و حتی به نظر میرسد که برخلاف نسل اول، دست به نوعی تجدید ساختار گفتمان تصعید نیز زدهاند. هرچند برخی از متفکران و حکمای مسلمان نگاهی یکسونگر و احیانا عرفانی و اخلاقی به رستگاری و ترقی و تکامل داشتهاند، اما تاریخ اندیشه اسلامی خالی نبوده است از کسانی مانند امام خمینی(قدس سره) و شهید مطهری که رستگاری و ترقی را پدیدهای چندجانبه با ابعاد اخلاقی و مادی، دنیایی و دینی دیدهاند و بر ضرورت تبیین راه چنین ترقی و تکاملی و فراهمنمودن مقدمات نظری و عملی آن انگشت تأکید نهادهاند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.