Skip to main content
فهرست مقالات

سیاست دینی و سیاست عرفی

نویسنده:

(8 صفحه - از 18 تا 25)

کلید واژه های ماشینی : دینی، عرفی‌شدن، سیاسی، دولت، اسلام، سیاست دینی و سیاست عرفی، مصلحت، سکولاریزاسیون، سیاست، سکولاریسم

«دولت دینی‌» و جمهوری اسلامی از دو مؤلفه «جمهوریت‌» و «اسلامیت‌» تشکیل شده است; پرسش این است که این دو مقوله که یکی عرفی و دیگری دینی است، چگونه قابل جمع‌اند و در جهانی که رو به عرفی‌شدن پیش می‌رود چگونه می‌توان «دولت عرفی دینی‌» تشکیل داد. نویسنده ضمن ارائه دیدگاه‌های مختلف، معتقد است که اگر احکام دینی از معبر دستگاه‌های عرفی مردم‌سالار (مثل مجلس شورا و مجمع تشخیص مصلحت) بگذرد و مصالح عمومی از طریق این نهادها، فتاوی فقهی را تعدیل کند، هم پدیده سکولاریزاسیون (عرفی‌شدن) رخ خواهد داد و هم دولت دینی بوجود خواهد آمد.

خلاصه ماشینی:

"جمع میان جمهوریت و اسلامیت این است که بسیاری از پیشینه‌های فرهنگی و قانونی ما از اسلام و دستگاه فقاهت اخذ شده است، منتها دستگاه فقاهت و قواعد دینی ما در مجلس شورای اسلامی از معبر عرف عمومی گذشته، تبدیل به قانون می‌شود. البته آنچه در جامعه‌شناسی دین در تفکیک میان این دو حوزه بیان شده است، اجمالا مورد پذیرش است; ولی باید دانست که رویکرد جامعه‌شناسان دین به فرایند عرفی‌شدن با آنچه نویسنده و روشنفکران ایرانی مطرح می‌کنند، متفاوت است. آنان به تحلیل یک پدیده خاص اجتماعی که در دوران جدید غرب رخ داده است، می‌پردازند و احیانا شرایط وقوع یا عدم وقوع چنین پدیده‌ای را در دیگر جوامع مورد مطالعه قرار می‌دهند; حال آنکه نویسنده و همفکرانش دغدغه جامعه‌شناختی ندارند، بلکه آشکارا عرفی‌شدن را تجویز و توصیه می‌کنند و نقطه مقابل آن، یعنی دینی کردن حکومت را ناشایست و ناکارآمد می‌دانند. 2. نویسنده علی‌رغم نظر مترجمان توانمند، از ترجمه اصطلاح سکولاریزاسیون به «دنیوی شدن‌» یا «دنیاگرایی‌» سخت پرهیز می‌دارد و آن را به «عرفی‌شدن‌» ترجمه می‌کند; اما با تامل بر آنچه اندیشمندان غربی در این خصوص گفته‌اند و حتی با مطالعه آنچه خود ایشان در مقالات مختلف باز گفته است، معلوم می‌شود که اصطلاح «دنیوی‌گرایی‌» نه تنها درست و دقیق است، بلکه اساسا تعبیر «عرفی‌» با مفهوم یادشده چندان منطبق نیست; چراکه اینان مفهوم سکولار را در مقابل «قدسی‌» گرفته‌اند و سکولاریزاسیون را «جدا شدن افکار، اعمال و اشیایی که دارای غایات قدسی بوده‌اند، از مبانی مقدسشان و مورد شناسایی و پذیرش مجدد قرار دادن آنها به خاطر اهمیت و سودمندی ذاتی‌شان‌» تعریف کرده‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.