Skip to main content
فهرست مقالات

عرفی شدن یا عرفی سازی

نویسنده:

(6 صفحه - از 45 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : عرفی ،عرفی‌شدن ،دین ،پارادوکس ،فرایند عرفی‌شدن جامعه ایران ،نقدهای ،اسلام ،مسیحیت ،عرفی‌شدن دین و عرفی‌شدن جامعه ،کتاب ،میان عرفی‌شدن دین و عرفی‌شدن ،سیاسی ،پارادوکس چهره دینی فرایند عرفی‌شدن ،پیش‌فرضها ،عقل ،ایران ،عرف‌گرایی ،عرفی‌شدن جامعه ،جوهر ،غرب ،فرایند ،کتاب حاصل سخن روشنفکران ایرانی ،عرفی شدن ،دنیا ،عرفی سازی ،جامعه ،فقه ،درون‌مایه سکولاریسم ایرانی ،سکولاریسم ایرانی و قائلان ،تمایزات جوهری میان ادیان

مقاله حاضر نقدی است عالمانه بر کتاب سر بر آستان قدسی، دل در گرو عرفی از آقای مجید محمدی که در سال 1377 انتشار یافته است. از آن رو که این کتاب حاصل سخن روشنفکران ایرانی در دهه اخیر است و پس از آن هرچه گفته‌اند تقریبا چیزی بر این مطالب نیفزوده است، بی‌گمان نقد و بررسی آن زمینه‌ای برای آشنایی با درون‌مایه سکولاریسم ایرانی و قائلان به سکولاریزاسیون (عرفی‌شدن) در ایران است. نویسنده نقدهای خود را بر کتاب یادشده در سه بخش «پیش‌فرضها»، «پارادوکسها» و «عرف‌گرایی و نه عرفی‌شدن‌» خلاصه کرده است.

خلاصه ماشینی:

"ب) پارادوکس سیاسی / غیرسیاسی‌شدن دین: این پارادوکس از آنجا ناشی می‌شود که در یک‌جا تمایزیابی میان دین و سیاست را که در دوران جدید غرب روی داده است، به مثابه عرفی‌شدن قلمداد کنیم و در جای دیگر همین حکم (عرفی‌شدن) را برای ادیان سیاسی که در مسیر تحقق آرمانهای دینی خویش، درگیر مشتعل ساختن جنبشهای دینی و راهبری به سوی تشکیل حکومتهای دینی می‌گردند، جاری سازیم (ص 30 - 31). سیاسی بودن یا سیاسی شدن دین و جامعه اسلامی، هم در راستای حفظ، تحقق و تثبیت ماهیت اسلام به مثابه یک دین است و هم از عرفی‌شدن جامعه اسلامی ممانعت می‌نماید; اما همین اتفاق در قرون وسطی، به دلیل فقدان ظرفیتهای مسیحیت، نه تنها به قلب ماهیت آن و قرار گرفتن مسیحیان در بن‌بستهای فکری و اجتماعی منجر شد بلکه بذر تمایلات عرفی را در جوامع اروپایی و انسان غربی کاشت و پرورش داد. » (ص 299) جوهر استدلال نیز همین است که تلاش برای دینی و مقدس کردن امور عرفی باعث درگیرشدن دین در امر سیاست و اداره امور جامعه می‌شود و ناگزیر به تبعیت از الزامات و اقتضائات متغیر عصری می‌گردد (ص 291 - 292). نویسنده برای اثبات پیشگویی‌های خویش که متاسفانه علاوه بر پیش‌فرضهای بی‌اعتبار، بر پیشداوری‌های ایدئولوژیک نیز مبتنی است، تلاش می‌کند که از دین، چهره‌ای آخرت‌گرا، متحجر و منجمد و از فقه صورتی متصلب و لایتغیر جلوه‌گر سازد تا بتواند انفتاح نسبت‌به دنیا و پویایی متناسب با موضوعات و مقتضیات زمان و مکان در اسلام را گامی به سوی عرفی‌شدن و تبعیت امر قدسی از عرف معرفی نماید (ص 303 - 307)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.