Skip to main content
فهرست مقالات

دویدن در پی آواز حقیقت

نویسنده:

(7 صفحه - از 7 تا 13)

کلید واژه های ماشینی : تعبد، ایمان، دینی، شک، عقیده، ملکیان عقاید دینی، جزء مقوم ایمان، ملکیان، پزشک، اعتقادات

آقای ملکیان عقاید دینی را از جمله عقاید تعبدی می‌داند که هیچ دلیل قاطعی به سود یا زیان آنها اقامه نشده است. وی شک را جزء مقوم ایمان و لازمه اختیاری‌بودن آن می‌داند و معتقد است که تا یک خلاء معرفتی در کار نباشد، جهش ایمان صورت نمی‌گیرد. وی کارنامه دین را در آزمون آفاقی ناموفق و در آزمون انفسی موفق ارزیابی می‌کند.

خلاصه ماشینی:

"البته می‌پذیرم که ممکن است در حوزه‌های دیگر نیز هیچ باوری نداشته باشیم که قابل اثبات قطعی باشد (مگر باورهای ریاضی ـ منطقی)؛ لذا از این حیث، اعتقادات دینی مثل سایر اعتقادات‌اند. اصلا روح ایمان دینی اقتضا می‌کند که انسان در برابر آنچه حق می‌یابد، تسلیم باشد و آنچه را پیشتر داشته است برتر از حقیقت ننشاند و به بت‌پرستی جدید دچار نشود؛ اما این نکته به معنای آن نیست که مؤمن، همواره در شک و تردید به سر برد و شک را جزء مقوم ایمان به حساب آوریم. اما با تحلیلی که آقای ملکیان دارند باید تمام علوم غیرقطعی (همه علوم به استثنای ریاضیات و منطق) را در باورهای تعبدی جای دهیم؛ زیرا ایشان می‌گویند باورهای دینی جزء باورهای تعبدی‌اند و استدلالشان بر این مطلب این است که «هیچ دلیل عقلانی‌ای به نحو قاطع به سود یا به زیان آنها حکم نمی‌کند؛ یعنی من اگر متعبد نباشم و بخواهم با استدلال به آن اعتقادات روی کنم، دلیل قطعی به سود یا زیان آنها وجود ندارد. 6. بر فرض که این تحلیل را از باورهای تعبدی بپذیریم و تمام علوم تجربی و فلسفی و تاریخی را نیز تعبدی بدانیم، هیچ اشکالی ندارد که اعتقادات دینی را نیز مانند آنها بدانیم و پذیرفتن این نکته که اعتقادات دینی، برهانی از سنخ برهانهای ریاضی ـ منطقی ندارند، کار دشواری نیست؛ اما این به معنای غیرقابل اثبات دانستن آنها نیست و مستلزم پذیرش شک به عنوان جزء مقوم ایمان نیست؛ بلکه همان عقلانیتی که بر سایر علوم حاکم است، بر اعتقادات دینی هم حاکم است و در پاره‌ای موارد از قوت بیشتری هم برخوردار است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.