Skip to main content
فهرست مقالات

جامعه شناسی معرفت و نسبت های آن با دین و اسطوره

مصاحبه شونده:

(4 صفحه - از 31 تا 34)

کلید واژه های ماشینی : معرفت، جامعه‌شناسی، معرفت غیرعلمی و غیرمدون، اجتماعی، معرفت علمی و غیرعلمی، انسان، اراده، دین و اسطوره، معرفت علمی، عوامل و تأثیرات اجتماعی

جامعه‌شناسی معرفت، با این‌که مبحثی نوپاست، توجه بسیاری از ارباب فضل را به خود جلب نموده است. این رشته در پی تبیین شناخت انسان اجتماعی در ارتباط با عوامل و تأثیرات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است. به نظر آقای قیصری، دو نوع معرفت علمی و غیرعلمی داریم: معرفت علمی در علوم تجربی طبیعی و معرفت غیرعلمی و غیرمدون در علوم انسانی وجود دارد. نوع کار در این دو نوع معرفت متفاوت است. آقای قیصری درباره‌ی نسبتی که میان اسطوره و دین، از یک سو، و معرفت، از سوی دیگر، برقرار است، توضیح کوتاهی داده است.

خلاصه ماشینی:

"اما معرفت غیرسیستماتیک یا غیرمدون را می‌توان عامل تشکیل‌دهنده‌ی ماده‌ی خام علوم انسانی دانست که البته غیرمدون بودن آن، به هیچ وجه، دلیل بی‌اعتباری‌اش نیست؛ بلکه این نوع معرفت، ملاک و معیارهای خاص خود را دارد و اگر هدف، دست‌یابی به فهم داده‌ها یا تجربه‌های فکری، هنری، فرهنگی، تاریخی و امثال آن‌ها باشد، در این گونه معرفت، با موضوع معنا سروکار پیدا می‌کنیم. باید توجه داشت که در این‌جا نیز معانی متفاوت‌اند و با معنی مشترک و متحدالشکلی، مانند داده‌های علوم تجربی یا طبیعی، سروکار نداریم؛ بلکه معرفتمان خاص است و جهت درک و فهم داده‌ها یا تجربیات انسانی و فرهنگی، خردابزاری، به تنهایی، چندان به کارمان نمی‌آید و نیازمند به کار بستن نوع دیگری از خرد، یعنی خرد تفسیری و هرمنوتیک هستیم. البته به نکته‌ی دیگری نیز باید توجه داشت و آن این‌که در علوم فرهنگی و نامدون، با آن روند تکاملی و خطی که در علوم تجربی و طبیعی به عنوان پیش‌فرض می‌گیریم، روبه‌رو نیستیم؛ بلکه هر لحظه می‌بایست موضوع شناسایی خود را به معنا و فهم در آوریم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.