Skip to main content
فهرست مقالات

معرفت شناسی اسلامی در تطبیق با نظام های معرفتی دیگر

مصاحبه شونده:

(6 صفحه - از 48 تا 53)

دکتر طه جابر العلوانی در این گفت‌وگو به مقایسه‌ای میان معرفت‌شناسی اسلامی و معرفت‌شناسی غربی پرداخته است. از نظر وی، معرفت‌شناسی سکولار غربی، که اینک بر کل دستگاه معرفتی بشر سلطه یافته است، بیمار و جهت‌دار است و ارزش‌ها را کنار گذاشته است. در برابر آن، مسلمانان باید با احیای اجتهاد و بازگشت به میراث غنی معارف اسلامی و نیز تعامل با علوم اجتماعی و انسانی، پروژه معرفت‌شناسی اسلامی را به پیش برند.

خلاصه ماشینی:

"با توجه به تلاقی علم اصول با محورهای این علوم در بسیاری از نقاط، به نظر شما به‌کارگیری داده‌های این علوم در بازسازی میراث اسلامی تا چه اندازه ممکن است؟ زمانی که از علوم انسانی و اجتماعی و چگونگی استفاده از آنها در زمینه علوم نقلی اسلامی سخن می‌گوییم، چاره‌ای جز شناخت فلسفه این علوم در غرب، و محیط پیدایی این علوم و الگوهای معرفتی و دید کلی‌ای که خاستگاه این علوم است، نداریم. نسبت به علوم اجتماعی و انسانی معاصر نیز که از بطن نگرش غربی به جهان، انسان و زندگی برآمده و ابزار تفسیر همه چیز واقع شده است، باید چنین عملیاتی انجام شود. «معرفت‌شناسی اسلامی» می‌کوشد تا الگویی برای جایگزینی «الگوی سکولار» ارائه کند؛ اما این کار تحقق نخواهد یافت مگر اینکه الگوی جایگزین، رقیبی قدرتمند، کارآمد، مشروع و دارای توان تفسیری مطلوب باشد و در نهاد آن، علاوه بر توان نقد و تفکیک، قدرت ترکیب و بازسازی و زایش معرفتی و تصحیح روشمند نیز وجود داشته باشد. بنابراین «معرفت‌شناسی اسلامی» ـ چنان که من می‌فهمم ـ عملیاتی اجتهادی در امور مربوط به میراث اسلامی و منابع آن و عملیاتی ابداعی در تعامل میراث اسلامی با علوم اجتماعی و انسانی است؛ زیرا اجتهاد معاصر باید بر ادراک معرفتی و تحلیل روش‌شناختی و آگاهی تام از این دو حوزه بنا نهاده شود: 1. بر پروژه «معرفت‌شناسی اسلامی» انتقادهایی وارد می‌شود؛ به عنوان مثال، گفته می‌شود این پروژه چیزی جز تلاش‌های شکلی برای امتزاج میراث اسلامی و داده‌های علوم انسانی جدید غربی نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.