Skip to main content
فهرست مقالات

آراء غزالی در علم اصول فقه

نویسنده:

(38 صفحه - از 141 تا 178)

کلید واژه های ماشینی : غزالی، حکم، علم، اصول، نسخ، اجماع، عقل، شرع، خبر، شافعی

خلاصه ماشینی:

"چگونه می‌توان گفت که دلالت امر بر وجوب، نهی بر حرمت، شرط بر مفهوم، الفاظ عموم بر عموم و سایر مباحث الفاظ، و یا حجیت ظهور، حجیت اجماع، حجیت خبر واحد، حجیت قیاس و سایر امارات، و نیز حجیت اصل برائت، اصل استصحاب، و اصول عملیه دیگر، حکم عقل به حسن و قبح افعال، ملازمه بین حکم عقل و شرح و احکام عقلیه دیگر را شافعی و یا شخصیت دیگری وضع کرده است؟بلکه باید گفت که معانی الفاظ اگر وضعی است واضح لغت آن را وضع کرده است، و اگر به ظهور است بناء عقلا به آن حکم می‌کند. غزالی در آغاز علم اصول را تعریف کرده است:علم به طرق ثبوت ادله(کتاب و سنت و اجماع)و شروط صحت و وجوه دلالت آنها، و پس از بیان مرتبه و نسبت این علم با سایر علوم، وجه حصر مسائل در چهار قطب را بیان کرده است:هدف علم اصول شناخت کیفیت اقتباس احکام از ادله است، پس نخست خود احکام، آنگاه ادله و اقسام آن، سپس چگونگی اقتباس احکام از ادله، و بالأخره صفات مقتبس(مجتهد)را آورده است(ج 1، ص 4-8). در این باب ارکان نسخ را که یکی خود نسخ، و دیگری ناسخ، و سوم منسوخ، و چهارم منسوخ عنه است ذکر کرده و برای چهار شرط آورده است:اول اینکه مسوخ حکم شرعی باشد نه عقلی. این دلیل را قاضی باقلانی ذکر کرده ولی غزالی نپسندیده است، چرا که ممکن است خصم بگوید:استحاله تأخیر بیان برای تعذر امتثال نیست، بلکه بدین جهت است که با تأخیر بیان از وقت خطاب لازم می‌آید خطاب اغراء به جهل، یا لغو و بدون فائده باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.