Skip to main content
فهرست مقالات

فخر رازی و مسأله «وجود»

نویسنده:

(10 صفحه - از 81 تا 90)

کلید واژه های ماشینی : فخر رازی و مسألۀ، فخر رازی، عقیدۀ همۀ حکما بدیهی التصور، حکما، خدا، معنی، امام فخر، ماهیت، حقیقت، رأی

خلاصه ماشینی:

"بنا به رأی اول که رأی«جمهور حکما»است یعنی«اشتراک معنوی وجود»میان خدا وممکنات و یکی بودن آن با ماهیت خدا و زاید بودن آن بر ماهیات ممکنات«ماهیتواجب الوجود»عین«وجود»می‌شود و اگر ماهیت خدا عین«وجود»باشد،مسألۀ«اصالتوجود»امری مسلم و محقق است،زیرا چگونه وجود خداوند هم عین او می‌توند باشد و هم«اعتباری»؟ اما به عقیدۀ فخر رازی حقیقت واجب الوجود نمی‌تواند«وجود مجرد»باشد،زیرا«وجود»به عقیدۀ همۀ حکما بدیهی التصور است و اگر خداوند عین وجود باشد،باید او همبدیهی التصور باشد در صورتی که به عقیدۀ جمهور حکما حقیقت خدا بر بشر معلوم نیست(همان کتاب،ص 34)؛و«مجرد»که قید وجود خداست کمکی به قابل تصور نبودن وجودخدا نمی‌کند،زیرا«مجرد»امری سلبی است و قید سلبی خود امری بدیهی و معلوم است. فخر رازی در جواب این استدلال می‌گوید که«این بنا بر آن است که ماهیت و حقیقتخداوند وجود مجرد باشد و ما به این رأی قایل نیستیم،اگر چه مذهب شیخ(ابن سینا)و بیشتر پیشینیان است و شکی نیست که اگر کسی بر این عقیده باشد،بر سخن مذکور پاسخینخواهد داشت»همانجا،ص 16). درجواب به این استدلال امام فخر که اگ رحقیقت باریتعالی وجود مجرد باشد و وجود مشترکمعنوی میان همۀ موجودات باشد،پس باید وجود باری تعالی قابل تصور و بدیهی التصورباشد(زیرا وجود بدهیی التصور است)،خواجه نصیر می‌گوید:«آن حقیقت خدا که عقولنمی‌توند آن را درک کند«وجود خاصۀ»اوست که در«هویت»خود که مبدأ اول همۀموجودات است با سایر موجودات مخالف است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.