Skip to main content
فهرست مقالات

دو مکتوب فارسی از امام محمد غزالی

نویسنده:

(34 صفحه - از 3 تا 36)

کلید واژه های ماشینی : صوفی، غزالی، خانقاه، تصوف، صوفیه، مال، ابوحامد، عبادت، مکتوب، شرع

خلاصه ماشینی: "اموالی که وقف خانقاه شده است، در حقیقت وقف صوفیان است، ولی سؤال اینجاست که چه کسی می‌تواند صوفی و بالنتیجه مستحق این اموال باشد؟ تصوف امری است باطنی و شناخت باطن نیز اگر محال نباشد، سخت دشوار است. و اما سومین شرطی که غزالی برای استفاده از اموالی که وقف صوفیان شده است ذکر می‌کند این است که شخص باید یا در طول روز بیشتر مشغول عبادت باشد یا وقت خود را صرف خدمت به صوفیان و عبادت کنندگا دیگر کند. علماء اهل حدیث و فقهایی که مخالف تصوف بودند غالبا از این مذهب به عنوان بدعتی که در اسلام پدید شده بود انتقاد می‌کردند و اعمال و رفتار صوفیان، و حتی شیوه عبادات و اعمال و مراسم دینی ایشان، به خصوص سماع موسیقی و آواز خوش، را خلاف سنت می‌انگاشتند و صوفیان را محکوم می‌کردند. » 19 این فتوا که غزالی در آثار مختلف خود تکرار کرده است 20 حاکی از رواج بازار تصوف است در عصر او و پیدا شدن صوفیان و اباحتیان و نفوذ اجتماعی و حتی سیاسی بعضی از آنان، تا حدودی به دلیل حمایتی که سلاجقه و بعضی از وزرای ایشان از صوفیه می‌کردند. به هر تقدیر، صرف نظر از حیثیت و ارزشی که اشعار عاشقانه، صوفیانه و به خصوص غزلیات صوفیان فارسی پیدا کردند، به گمان من پیدایش این نوع اشعار نتیجه اعمال و رفتار و حتی ذوق آن دسته از فرقه‌های قلندر صفتی بوده که غزالی در این آثار و آثار دیگر خود آنها را اباحتی خوانده و موردذ انتقاد قرار داده است و لذا این فرقه من غیرمستقیم تأثیر مثبتی هم در ادبیات دینی داشته‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.