Skip to main content
فهرست مقالات

«جان و جهان» کیست یا چیست؟

نویسنده:

(18 صفحه - از 161 تا 178)

کلید واژه های ماشینی : رباعی، جان و جهان، غزل، معشوق، شاعر، تصحیح، حافظ، خطاب، دیوان، صحیح، جان جهان، دیوان حافظ، کلمه مرکب، مصحح، خانلری، معنی، قرائت، غزلهای حافظ، غلط، حافظ ز سر جان، تصحیح رباعی، تهران، ترکیب، ترجمه، شاهد، خطاب به معشوق، احمد غزالی، دکتر ریاحی، تصحیح خانلری، سر جان و جهان

خلاصه ماشینی: "8 ولی آیا می‌توان این معنی را در همه موارد صادق دانست و گفت که هر جا این کلمه مرکب به کار رفته است شاعر یا نویسنده محبوب و معشوق خود را مورد مخاطب قرار داده است؟ پاسخ این سؤال منفی است، چه همان‌طور که ملاحظه کردیم احمد غزالی در نامه‌هایش چهار بار کلمه مرکب«جان و جهان»را به صورت کلمه خطابیه به کار برده، ولی نه برای خواندن معشوق بلکه برای خواندن مرید خود، مریدی که البته نزد او بسیار عزیز است. مثلا بر روی یکی از آنها نوشته‌اند: نه طاقت غمخوردن و نه زهره آن کز تو بکسی بنالم ای جان و جهان نه روی بریدن از تو آسان آسان هرگز دردی بود چنین بی‌درمان آقای عبد الله قوجانی که این رباعی را خوانده و در تحقیق ارزنده خود به نام اشعار فارسی کاشیهای تخت سلیمان درج کرده‌اند 10 پنداشته‌اند که«جان و جهان»(با واو)بر روی این کاشی و کاشیهای دیگر غلط است و باید بدون واو باشد. یکی از آنها این بیت است که می‌گوید: گفتم ای جان و جهان، دفتر گل عیبی نیست که شود فصل بهار از می ناب آلوده همان‌طور که آقای دکتر ریاحی قبلا تأکید کرده‌اند 49 ، قرائت صحیح این بیت به همین صورت است، نه به صورت«جان جهان». در همین غزل در نسخه خلخالی«جان و جهان»یک بار دیگر به کار رفته است و آن هم به عنواتن آخرین بیت، بدین شرح: روز مرگم نفسی مهلت دیدار بده تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخیزم 55 این بیت که چندان پر مایه هم نیست در متن قزوینی و غنی وارد شده، و لیکن خانلری و نیساری هر دو آن را کنار گذاشته‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.