Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به کتاب سیر رباعی در فارسی

نویسنده:

(27 صفحه - از 3 تا 29)

کلید واژه های ماشینی : رباعی، شعر، فارسی، خواجه عبد الله، کتاب، قافیه، خیام، کتاب سیر رباعی در فارسی، مصراع، ترانه، ابو سعید ابو الخیر، وزن رباعی، رباعیات منسوب به ابو سعید، فارسی منسوب به خواجه عبد، سیر رباعی در شعر فارسی، شعر فارسی، نقل، فارسی خواجه عبد الله، رباعیات منسوب به خیام، کتاب سیر رباعی در شعر، تاریخ رباعی، تاریخ، مجموعه رسایل فارسی خواجه عبد، رباعیات فارسی، رباعی منسوب به خیام نقل، قدیمی، رباعیات خیام، مصراع سوم رباعی، شعرای قدیم فارسی، بررسی وزن شعر عامیانه فارسی

خلاصه ماشینی: "با این همه پیداست که نویسنده در این نظر خود نیز چندان پابرجا نیست و سرگشتگی او باعث می‌شود که در دنباله همین سخن مطالبی بیاورد که بتوان از میان آنها ریشه ترکی داشتن رباعی و آشنایی شعرای قدیم فارسی را با اشعار اقوام زردپوست همسایه ثابت کرد!این سرگشتگی چنان است که مؤلف به این مطلب هم پایبند نمانده و در آخرین بخش این فصل به اسجاع چهار لختی صوفیان از جمله نوشته‌های منسوب به خواجه عبد الله انصاری توسل جسته و گفته:این اسجاع«ادامه شعر هجایی ایران پیش از اسلام در زبان دری است و می‌توان احتمال داد که در پیدایش رباعی تأثیر داشته باشد»(ص 36). گر دون کمری از تن فرسوده ماست جیحون اثری ز چشم پالوده ماست دوزخ شرری ز رنج بیهوده ماست فردوس دری ز وقت آسوده ماست دانی ز جهان چه طرف بر بستم هیچ وز کار جهان چگونه وارستم هیچ شمع طربم ولی چو بنشستم هیچ خود جام جمم ولی چو بشکستم هیچ 19 حتی در بعضی از رباعیات سبک خراسانی هر چهار مصراع یک رباعی ارزشی همپایه دارند و هر کدام از آنها را می‌توان مصراع اول یا آخر رباعی فرض کرد، مانند این رباعی منوچهری که در کتاب سیر رباعی به عنوان یکی از نمونه‌های رباعیات او نقل شده است(ص 63): هر کار که هست جز به کام تو مباد هر خطبه که هست جز به نام تو مباد هر سکه که هست جز به نام تو مباد هر خصم که هست جز به دام تو مباد یا این رباعی مشهور ازرقی هروی(همانجا، ص 64): پیچیدن افعی به کمندت ماند آتش به سنان دیو بندت ماند اندیشه به رفتن سمندت ماند خورشید به همت بلندت ماند یا این رباعی علی بن حسن باخرزی(همانجا، ص 65): پیرامن روز قیرگون شب دارد زیر دو شکر سی و دو کوکب دارد بر سرخ گل از غالیه عقرب دارد وز نوش دو تریاک مجرب دارد یکی از دلایل که باعث همپایگی مصراع چهارم با دیگر مصراعهای رباعی می‌شود، آوردن قافیه در مصراع سوم است که در بعضی مواقع مانع ایجاد حالت تعلیق و انتظار در خواننده یا شنونده شعر می‌شود و حالتی خنثی در او به وجود می‌آورد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.