Skip to main content
فهرست مقالات

حروفیه، پیش درآمد نقطویه

نویسنده:

(6 صفحه - از 61 تا 66)

کلید واژه های ماشینی : حروفیه، نقطویه، تیمور، آناتولی، دین، ایران، بالکان، تأویل، مسیحیان، واژه‌نامه گرگانی

خلاصه ماشینی:

"فضل الله چه می‌گفت؟ سید فضل الله استرآبادی در خانواده‌ای شیعی دوازده امامی زاده شد و نخست چیز تازه‌ای نداشت، جز آنکه خود را در تعبیر خوابها صاحب‌نظر می‌دانست و تعبیرهای شگفت‌انگیز را نوعی موهبت الهی به خویش قلمداد می‌کرد(رک:آغاز فرقه حروفیه، ریتر، ترجمه حشمت مؤید، فرهنگ ایران زمین، شماره 10 و نیز واژه‌نامه گرگانی دکتر صادق‌کیا، انتشارات دانشگاه تهران، ص 240 به بعد). فضل الله در عین حال عارف مسلک نیز بود و مبانی وحدت وجودی مکتب محیی الدین ابن عربی در ذهن او و شاگردانش رسوخ کامل داشت و خود را طبق مصطلحات آن مکتب«خاتم الولایة» می‌شمرد، ضمن آنکه بازی با حروف و ارقام هم از مشترکات مذهب حروفی و مکتب ابن عربی است (ص 220). رمز توفیق حروفیان در آناتولی بین مسلمانان آن بود که پیشتر، وحدت وجودیان و نیز غلات بابائیه و صوفیان بکتاشی در آنجا زمینه‌هایی فراهم آورده بودند، به طوری که می‌بینیم حروفیان به بکتاشیان می‌پیوندند و یکی می‌شوند، بلکه می‌توان گفت ادبیات حروفی و بکتاشی متأخر یکی است و گاهی قابل تفکیک نیست(رک:نوشته‌های حروفی، ادوارد براون، ترجمه عطاء الله حسنی، فرهنگ ایران زمین، شماره 26). اما اینکه رمز توفیق و وجه نفوذ حروفیه میان مسیحیان آناتولی(وبالکان)چه بوده؟جوابش این است که پیروان فضل الله با گشاده دستی در تأویل نظری و نیز اباحیت در عمل 3 در را به روی همه گشوده بودند به ویژه ینی‌چریان منشأ رومی داشتند جذب بکتاشیان و حروفیان گشتند(تشیع و تصوف، پیشگفته، ص 172)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.