Skip to main content
فهرست مقالات

تعلیقات حاج محمد جعفر قراگزلو مجذوب کبوتراهنگی بر حاشیه باغنوی بر المحاکمات قطب رازی

نویسنده:

(28 صفحه - از 108 تا 135)

خلاصه ماشینی:

"؟]، او کانا باقیین علی وجودهما لابد ان یوجد لهما محل لانهما عرضان و کل عرض لابد من محل و لا ریب فی انه بعد زوالهما عن الجسم المتحرک و لا یتصور لهما محل آخر تقومان فی الخارج، و بالجملة، الحرکة القطعیة و الزمان لو کانا موجودین فی الخارج، إفتقر الی محل خارجی و لا یعقل شی‌ء یصلح لمحلیة لهما فی الخارج، فلا یمکن وجودهما فیه-نعم-یمکن وجودهما فی الخیال، بان یترسم فیه من استمرار الحرکه الوسطیة به و الآن السیلال و سیلانهما بالتدریج امر متصل قار الذات و یکون حدوث کل جزء منه فی آن حصول حرکة وسطیة، هذا الجزء منتزع منها و بعد هذا ینعدم هذا الحرکة الوسطیة فی الخارج و یتم حدوث الجزء الذی بازائها وجوده فی الخیال من دون انعدامه فیه حال وجود کل حرکة وسطیة هو ان حدوثها فی الخیال و بعد تقضیها یتم حدوثها و بیقی وجودها فیه و من استمرارها و سیلانها یترسم الحرکة متصلة فی الخیال و هی الحرکة بمعنی القطع و یصدق علیها انها موجودة فیه فی الزمان الحاضر و لا یصدق علیها انها حادثه فی الزمان الحاضر علی أن یتعلق الطرف بالحدوث الا باعتبار جزء الاخیر، نعم، یصدق علیها فی الآن الحاضر انها حادثه فی الانات السابقة و هذا التفصیل یجری بعینه فی الآن السیال و الزمان فانها فی جمیع الاحکام بمنزلة الحرکة الوسطیة و القطعیة و اذا علمت ذلک، فاعلم أنه فیما ذکره المحشی فی هذه الحاشیة الطویلة ابحاث:-الأول:أنه ظهر من تحریر مذهب القائل بوجود الحرکة القطعیة ان دعوی المعارض وجودها فی الزمان الحاضر کما هو منتهی توجیه المحشی بناء علی انها موجودة و لا یمکن وجوده فی الماضی و المستقبل، فلابد مع وجود جزء الغیر المنقسم فی الآن الحاضر لیتحقق وجودها فی الجمله، و الحاصل:أن کل جزء منها یکون موجودا فی آن و لا یکون الموجود فی کل زمان حاضرا الا الجزء الذی فیه، و کذا دعوی حدوثها من الخیال فی الزمان الحاضر مبنی علی انها حادثه و لا یمکن حدوثها فی الزمانین، فلابد من حدوث کل جزء منها فی آن لیتحقق حدوثها، فالحاصل ان الموجود الخارج او الحادث فی الخیال من الحرکة الوسطیة فی کل زمان حاضر انما هو جزئها المتصل فیها الغیر المنقسم بعد زوال الحضور یزول وجوده او حدوثه و یوجد إذ یحدث جزء آخر لا یجتمع جزءان فی الوجود او الحدوث فلیس مراد المعارض أن نفس الحرکة القطعیة موجودة فی الآن الحاضر اذ بطلان ذلک مما لا ریب فیه و اذا کان الامر کذلک فیرد علی المعارض أن الموجود من الموجود من الحرکة الوسطیة و من الزمان ان کان هو الجزء الواحد الحاضر و کان الجزء متصلا فی الماضی و المستقبل من الحرکة و الزمان و هما معدومان یلزم اتصال الموجود بالمعدوم و هو باطل بالجملة، یرد علیه ان الجزء الموجود فی الآن إن کانت جزءا متصلا بالحرکة القطعیة او الزمان لزم اتصال الموجود بالمعدوم و إن لم یکن جزءا لهما متصلا بهما، لم یلزم من وجوده وجودهما بل اللازم حینئذ مجرد وجود الحرکة الوسطیة و الآن السیال و کان علی المحشی بعد حمل المعارضه علی ما ذکرنا و ان یتعرض لهذا الفساد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.