Skip to main content
فهرست مقالات

مسئله اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن/ معتزله می گویند: انسان مجبور نیست

نویسنده:

مترجم:

(32 صفحه - از 66 تا 97)

کلید واژه های ماشینی : جبریان، فعل، خدا، عبد الجبار، انسان، معتزله، جبریه، معنی، مذهب، اشعری، معتزلی، فاعل، قدرت، ایمان، نظریه، کسب، افعال انسانی، آفرینش، اراده، مکتسب، جبائی، نظریه جبری، عمل، سخن، فعل خدا و فعل انسان، علت، جبری مذهبان، فعل خدا، عقیده عبد الجبار، مذهب جبریه

خلاصه ماشینی: "آیا خدا اگر خود کفر آفریده بود، چنین سخن تعجب آمیزی می‌گفت؟اگر نظریه جبریه را بپذیریم، آن‌گاه این پرسش پیش می‌آید که چگونه ممکن است که خدا کافران را مجازات کند؟ 59 آیات دیگری تفسیر معتزله را درباره آزادی ایمان آوردن تأیید می‌کند:«و ما لکم لا تؤمنون بالله:چرا به خدا ایمان نمی‌آوردید؟»(حدید، 8)، «و قل الحق من ربکم فمن شاء فلیؤمن و من شاء فلیکفر:بگو این سخن حق از جانب پروردگار شماست. ابو هاشم از این نیز فراتر می‌رود و تردید می‌کند که جبریان در جستجوی حقیقت باشند؛و می‌گوید که هدف آنها قبولاندن این معنی است که آنها مخالف نظریه جهم‌اند، در حالی که، در واقع، خود چندان فاصله‌ای با او ندارند، زیرا مانند او خدا را خالق افعال انسانی می‌دانند. 26 معتقدان به نظریه«کسب»اعتراض عمده‌ای اقامه می‌کنند مبنی بر اینکه، به عقیده آنها، خطاست اگر قبول کنیم که انسان به این دلیل خالق افعال خویش است که شایسته نکوهش یا ستایش است، یا مخاطب امر به معروف و نهی از منکر است؛و می‌افزایند که ما نمی‌دانیم که آیا واقعا فاعل افعال خویشیم، و نتیجه می‌گیرند که منطقی نیست که بر وجود امری جزئی برای اثبات امری کلی تکیه کنیم. عبد الجبار همچنین خاطرنشان می‌کند که جبریان در نظریه خود دچار تناقض‌گویی‌اند، زیرا از یک سو ادعا می‌کنند که انسان قدرت کسب افعال را، بدون شناخت قبلی آنها، دارد، و از سوی دیگر نمی‌پذیرند که در خلق افعال هم چنین قدرتی داشته باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.