Skip to main content
فهرست مقالات

سیر اصطلاحات صوفیان از «نهج الخاص» ابومنصور اصفهانی تا «فتوحات» ابن عربی

نویسنده:

(53 صفحه - از 3 تا 55)

کلید واژه های ماشینی : نهج الخاص، ابن‌عربی، اصطلاحات، املاء، نهج الخاص ابو منصور اصفهانی، صوفیه، لفظ، تعریف، ادب، لمع، ابو حامد غزالی، کتاب، غزالی، تقسیم سه‌گانه نهج الخاص، قشیری، عبارات، کتاب املاء ابو حامد غزالی، ابو منصور اصفهانی، ابو حامد، تعاریف کتاب املاء ابو حامد، نهج الخاص به آثار ابن‌عربی، مکر، اصطلاحات صوفیان، کتاب نهج الخاص، اثر، اصطلاحات صوفیه، تصحیح، ابواب نهج الخاص، نقل، تقسیم

خلاصه ماشینی: "27خصوصیت کتاب نهج الخاص و تفاوت مسئله الفاظ و اصطلاحات در این کتاب با کتابهایی چون لمع و تهذیب این سؤال را برای ما مطرح می‌کند که اولا مؤلف عبارات، که سعی کرده است با تلفیق پاره‌ای از الفاظ لمع یا تهذی الاسرار و تقسیمات سه گانه نهج الخاص از اصطلاحات اثر جدیدی به وجود آورد، که بوده و کجایی بوده و چار دست به چنین کاری زده است؟همان‌طور که قبلا گفتم و بعدا هم دلائلی خواهم آورد، من تقریبا می‌توانم با اطمینان بگویم که مؤلف عبارات ابو القاسم قشیری نیست، ولی این را هم می‌توان بگویم که این شخص ظاهرا خراسانی، و احتمالا طوسی یا نیشابوری، بوده و نه تنها با لمع سراج یا تهذی خرگوشی یا مأخذ مشترک فرضی این دو کاملا آشنایی داشته، بلکه نهج الخاص ابو منصور اصفهانی را هم دیده بوده است. تأثیرات نهج الخاص همه از راه کتاب یا رساله عبارات بوده که بعضی از تعریفهای ابو منصور را نقل کرده و این تعریفها به املاء غزالی و از املاء به اصطلاحات الصوفیة و فتوحات ابن عربی و از این دو کتاب به آثار بعدی منتقل شده است. پاره‌ای از تعریفهایی که از نهج الخاص به فتوحات و اصطلاح الصوفیه ابن عربی راه یافته است، از طریق همین دو کتاب ابن عربی به آثار متأخرین، از قبیل اصطلاحات الصوفیة 39 و لطائف الاعلام 40 عبد الرزاق کاشانی، تعریفاتی میر سید شریف جرجانی، 41 رساله‌های«اصطلاحات صوفیة»و «مجموع اللطایف»شاه نعمت الله ولی، 42 کشاف اصطلاحات الفنون تهانوی، 43 اصطلاحات صفویه ابو البرکات حافظ شمس الدین، 44 و نظام الدین ترینی قندهاری، 45 و سپس از طریق بعضی از همین آثار به فرهنگهای معاصر زمان فارسی از جمله لغتنامه دهخدا و فرهنگ فارسی معین راه یافته است 46 و بدین ترتیب پس از هزار سال که از عمر این تعریفات می‌گذرد هنوز هم پاره‌هایی از بدن بی‌جان آنها در فرهنگهای«جدید»ما دیده می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.