Skip to main content
فهرست مقالات

تعدد و ترکیب در تشبیه

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 52 تا 60)

کلیدواژه ها :

تشبیه ،ملفوف ،مفروق ،مشبه ،مشبه‌به ،تسویه ،مقلوب ،جمع

کلید واژه های ماشینی : تشبیه، تمثیل، طبقه‌بندی عناصر و ارکان تشبیه، تشبیه متعدد دانش بدیع، تشبیه تمثیل، طبقه‌بندی، مشبه، تشبیه مرکب، ذهن، دانش

در این مقاله ضمن پذیرش و تأکید بر این نظر که هدف آفریننده، تشبیه، تمکن ادراک کلی آن در ذهن است، طبقه‌بندی عناصر و ارکان تشبیه نیز امری لازم شمرده شده و به رابطه تشبیه متعدد و مرکب و تمثیل پرداخته است و با این نظر مخالفت شده که جایگاه بحث درباره تشبیه متعدد دانش بدیع است و سرانجام گفته شده که ریشه همه این مفاهیم و نامهای مختلف در تشابه است لیکن از نظر علمای نقد برای طبقه‌بندی، ایجاد جداول، قالبها و تقسیم‌بندیها غیرقابل اجتناب بوده است و این امر ذهن شاهر و هنرمند را محدود نمی‌کند، بلکه طبقه‌بندی علمای نقد و بلاغت را ممکن می‌سازد زیرا که از اهداف اولیه هر دانشی طبقه‌بندی دقیق و مناسب عناصر و ارکان و اجزاست.

خلاصه ماشینی:

"چکیده: در این مقاله ضمن پذیرش و تأکید بر این نظر که هدف آفریننده، تشبیه، تمکن ادراک کلی آن در ذهن است، طبقه‌بندی عناصر و ارکان تشبیه نیز امری لازم شمرده شده و به رابطه تشبیه متعدد و مرکب و تمثیل پرداخته است و با این نظر مخالفت شده که جایگاه بحث درباره تشبیه متعدد دانش بدیع است و سرانجام گفته شده که ریشه همه این مفاهیم و نامهای مختلف در تشابه است لیکن از نظر علمای نقد برای طبقه‌بندی، ایجاد جداول، قالبها و تقسیم‌بندیها غیرقابل اجتناب بوده است و این امر ذهن شاهر و هنرمند را محدود نمی‌کند، بلکه طبقه‌بندی علمای نقد و بلاغت را ممکن می‌سازد زیرا که از اهداف اولیه هر دانشی طبقه‌بندی دقیق و مناسب عناصر و ارکان و اجزاست. چگونه می‌توان تعدد تشابیه را بویژه آنگاه که مرجع آنها یک انسان و به‌طور کلی یک حیوان یا عشقی، اندوهی و خلاصه یک واحد نفسانی و کایناتی باشد بسادگی پذیرفت و این اوصاف را از هم جدا و مجرد دانست، حال آنکه هیچ امر و احساسی مجرد نیست که با احساسهای مجاور در کلام و در پیشگاه ذهن ترکیب‌ساز، تلفیق و ترکیب نپذیرد و اینجاست که بیشتر تشبیه‌های متعدد چنانکه یاد شد از قلمرو تشبیه مرکب سر در می‌آورد؛بویژه در آرای کسانی چون عبد القاهر جرجانی آنجا که از اعجاز قرآن سخن می‌گوید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.