Skip to main content
فهرست مقالات

اهمیت و کاربرد ردیف در سبک خراسانی

نویسنده:

ISC (8 صفحه - از 101 تا 108)

کلیدواژه ها :

ردیف ،قافیه ،روی ،آفرینشهای هنری ،موسیقی شعر ،واج آرایی ،مراعات نظیر ،تضاد مجاز تأکید خلخال افکار ،بعد موسیقایی ،بعد زبانشناختی ،آشنایی‌زدایی ،لغو ،متمکن ،تکرار افقی ،تکرار عمودی

کلید واژه های ماشینی : ردیف، شعر، موسیقی، غزل، دیوان، قصاید، موسیقی شعر، مثنوی، شاعر، زبان

ردیف به عنوان یکی از عوامل مهم موسیقیایی و هنر شعر از دیر باز مورد توجه گویندگان و سرایندگان نامدار زبان فارسی بوده، استخدام و به کار گیری آن با اهمیت تلقی می‌شده است؛سخنوران چیره دست، ، از این راه، قدرت طبع خود را نشان می‌داده‌اند. علت توجه ایرانیان به ردیف، به ساختمان طبیعی زبان باز می‌گردد که از دو بعد موسیقایی و زبانشناختی قابل بررسی است.دلنشین‌ترین اشعار و بویژه موسیقایی‌ترین غزلیات و با شکوه‌ترین قصاید فارسی آنهاست که مردف هستند.تحقیق در اشعار افزون بر چهل دیوان و آثار منظوم مستقل نشان می‌دهد که هر جا شاعر به موسیقی شعر بیشتر توجه داشته، اقبال وی به سرودن شعر ردیفدار افزونتر بوده است.تأمل در آمار و ارقام حاصل شده، مؤید این است که بیشترین درصد به کار گیری ردیف در ترجیع‌بند و ترکیب‌بند و غزل بوده است و کمترین آنها در قصیده و مثنوی.گمان می‌رود که قصاید از آن روی کم ردیف هستند که استخدام آن در حدی که پیوند هنری و موسیقایی و معنوی آن با بافت شعر کاملا حفظ شود، از هر شاعری بر نمی‌آمد و در مثنوی نیز به خاطر آن‌که تکرار و موسیقی‌زایی صرفا افقی است، تأثیر چندانی نخواهد گذاشت، زیرا در غزل و انواع دیگر شعر از جمله ترجیع‌بند و ترکیب‌بند و حتی در رباعی و دو بیتی، تکرارها هم افقی است و هم عمودی، و این تلافی افقی و عمودی گوش جان خوانندگان و شنوندگان را می‌نوازد.

خلاصه ماشینی:

"گمان می‌رود که قصاید از آن روی کم ردیف هستند که استخدام آن در حدی که پیوند هنری و موسیقایی و معنوی آن با بافت شعر کاملا حفظ شود، از هر شاعری بر نمی‌آمد و در مثنوی نیز به خاطر آن‌که تکرار و موسیقی‌زایی صرفا افقی است، تأثیر چندانی نخواهد گذاشت، زیرا در غزل و انواع دیگر شعر از جمله ترجیع‌بند و ترکیب‌بند و حتی در رباعی و دو بیتی، تکرارها هم افقی است و هم عمودی، و این تلافی افقی و عمودی گوش جان خوانندگان و شنوندگان را می‌نوازد. این آمار و ارقام نتیجه تحقیق و غور در بیش از 40 دیوان و اثر منظوم مستقل و بررسی 126178 بیت می‌باشد که منتج به استخراج و نگارش 24076 بیت ردیفدار شده: اول، از میان‌42 ترجیع‌بند-که مشتمل بر 374 بند و واسطة العقد است، 272 شعر مردف است که نسبت بندهای ردیفدار به کل بندها رقم‌72/72 درصد را نشان می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.