Skip to main content
فهرست مقالات

جامعه شناسی دین و انگاره «عرفی شدن»

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : جامعه‌شناسی دین ،جامعه‌شناسان ،عرفی شدن ،وبر ،دورکیم ،دینی ،جامعه‌شناسی دین در نسل ،جامعه‌شناختی ،مارکس ،فرایند عرفی شدن ،کنت ،رهیافتی ،ماکس وبر ،مطالعات جامعه‌شناختی دین ،نظریه‌های عرفی شدن ،امیل دورکیم ،جامعه‌شناسان دین ،جامعه‌شناختی دین ،حوزه جامعه‌شناسی دین ،مطالعه دین ،اندیشه‌های اجتماعی ،کارکردهای دین ،عرفی شدن جوامع ،مطالعات جامعه‌شناختی ،دین در جامعه ،بشری ،اندیشه‌های جامعه‌شناختی ،اگوست کنت ،موضوع دین ،کارل مارکس

خلاصه ماشینی:

"استفاده‌های فراوان امیل دورکیم از نتایج به دست‌آمده از مطالعات مردم‌شناسی در میان قبایل ابتدایی و اتکای وبر برمطالعات تاریخی و تطبیقی دین‌پژوهان پیش از خود درباره ادیان شرقی و ابتنای نظریات و آزمایش فرضیات جامعه‌شناسانه خویش با استمداد از این تحلیل‌های تاریخی‌ وهمچنین کار کسانی چون مارکس و اسپنسر که با اشراف و تسلط نسبی بر بعضی از رشته‌های دین‌پژوهی متقدم، گام‌هایی نیز-هرچند ابتدایی و لرزان-در درون مرزهای جامعه‌شناسی دین زده‌اند، همگی از مصادیق همین صله و پیوند است. همان‌طور که نشان دادیم، مضمونی از نظریه عرفی شدن و تبیین‌هایی در راستای اجتناب‌ناپذیری آن از متون جامعه‌شناختی بازمانده از دورکیم قابل شناسایی است و حتی در مواردی می‌توان ردی از تمایلات ایدئولوژیک یا غلبه انگاره‌ای به نفع آن را بازیابی کرد؛در عین حال باید توجه داشت که این نظریه و گرایش در او، ؟؟؟ جامعه‌شناسان کارکردگرا به دلیل کارکردهای همچنان مهمی که برای دین در حیات اجتماعی قایل‌اند، به میزان زیادی تعدیل شده و مفاهمه‌آمیز است و در بعضی نقاط در موضع تعریض و تقابل با رهیافتهای متطرف عرفی‌شدن قرار می‌گیرد. وبر آنگاه که در ذیل بحث عقلانیت به افسون‌زدایی‌ (tnemtnahcnesiD) دین اشاره می‌کند و ادیان عقلانی را در مقابل ادیان جادویی و غیر عقلانی قرار می‌دهد و یکتاپرستی را صورت کمال‌یافته و عقلانی‌شده پرستش خدایان متعدد در ادیان ابتدایی معرفی می‌کند، در واقع به فرایندی در درون خود دین نظر دارد که بعد از او با نام عرفی شدن شناخته و معرفی شده است و وقتی که از عقلانیت، عمومیت یافتن ملاحظات«هدف-وسیله»و افزایش سهم کنش‌های عقلانی معطوف به هدف را نسبت به دیگر انواع کنش مطمح نظر دارد، به چیزی نظیر فرایند عرفی شدن فرد توجه دارد و بالاخره هنگامی که پای عقلانیت را به دیوانسالاری و اقتصاد و مناسبات اجتماعی می‌کشاند، از عرفی شدن جامعه سخن می‌راند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.