Skip to main content
فهرست مقالات

ابتکارهای شیخ مرتضی انصاری در علم اصول فقه

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1380 - شماره 24 و 25 (22 صفحه - از 187 تا 208)

کلیدواژه ها : اصول فقه ،شیخ اعظم انصاری ،نوآوری ،اخباری ،اصولی ،علم

کلید واژه های ماشینی : شیخ اعظم انصاری ،انصاری ،علم اصول فقه ،انصاری در علم اصول ،شیخ اعظم ،شیخ مرتضی انصاری ،استصحاب ،اعظم ،اصول فقه ،اعظم انصاری ،اجمال از دلیل خاص ،شیخ انصاری ،قصد امتثال ،امارات ،علم اصول ،سرایت اجمال از دلیل ،مقدمه واجب ،حجیت خبر ،امتثال ،تعبد به امارات ،ابتکارات شیخ ،امکان تعبد به امارات ،نوآوری‌های شیخ اعظم ،موضوع حکم ،امارات ظنیه ،الباقی ،آرای خاص شیخ ،حجیت عام ،تبعیت از قطع ،تنبیهات استصحاب

مقاله حاضر پس از حمد و سپاس خداوند به بررسی مختصر زندگانی شیخ از بدو تولد در سال 1214 ه.ق تا هنگام وفات در سال 1281 ه.ق پرداخته و سپس ابتکارات شیخ را در دو بخش پردازش مطالب و طرح نظریات و عناوین تأسیسی مورد بحث قرار داده است.در بخش پردازش شیخ اعظم انصاری با ایجاد ترتیب و تنظیم صحیح و قانونمند، مباحث اصلی علم اصول را در قالب عناوین قطع، ظن و شک تنظیم و مورد بحث قرار داده است.در قسمت شک، با پردازش مطالبی که جنبه علمی و کاربردی داشته و علمای اصولی در لابه‌لای مطالب به آن اشاره نموده‌اند، همه را یکجا جمع آوری و ذیل عنوان تنبیهات استصحاب قرار داده است.بخش دوم مقاله به نوآوری‌های شیخ اعظم که جنبه تأسیسی دارد اختصاص یافته که مشتمل است بر: الف)عناوین تأسیسی شیخ مثل اطلاق مقامی-شبهات مفهومیه و مصداقیه- مصلحت سلوکیه و حکومت و ورود.ب)استدلالات نو مثل نحوه اعتبار نمودن قصد امتثال در عبادات از طرف شارع. کاربرد لفظ عام در ماعدای خاص پس از تخصیص عام، لزوم تبعیت از قطع، امکان تعبد به امارات ظنیه.ج)آرای خاص شیخ در واجب مشروط، مقدمه واجب، اجتماع امر و نهی در شی‌ء واحد، سرایت اجمال از دلیل خاص به عام، حجیت خبر واحد، اصل برائت و استصحاب.و در پایان نتیجه گیری می‌نماید که شیخ اعظم آن قسمت از علم اصول فقه را که نیاز به نوسازی داشته و تا آن زمان هیچ کس عهده‌دار اصلاح آن نشده بود مورد نوسازی و بازسازی قرار داد، به نحوی که پس از گذشت نزدیک به 5/1 قرن هنوز شیخ اعظم پرچمدار عالیترین مرحله از مراحل علم اصول به شمار می‌آید.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.