Skip to main content
فهرست مقالات

تاریخ ساسانی در شاخص های تاریخ نویسی اسلامی (طبری، مسعودی، ابن اثیر)

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1380 - شماره 26 و 27 علمی-پژوهشی (22 صفحه - از 109 تا 130)

کلیدواژه ها : منابع تاریخی ،داده‌های تاریخی ،تاریخ ساسانی ،تاریخ‌نویسی ایرانی ،تاریخ‌نگاری اسلامی ،شاخص‌های تاریخ‌نویسی اسلامی ،نویسندگان کلاسیک اسلامی ،متون پهلوی ،خداینامه ،تاج‌نامه ،آیین‌نامه ،روش سالشماری

کلید واژه های ماشینی : ساسانی ،تاریخ ساسانی ،طبری ،مسعودی ،تاریخ طبری ،ساسانیان ،تاریخ‌نویسی اسلامی ،ساسانی در نوشته‌های طبری ،منابع تاریخ ساسانی ،تاریخ‌نگاری اسلامی ،تاریخ‌نویسی ،تاریخ‌نویسی اسلامی به منابع ،متون پهلوی ،ابن‌اثیر ،تواریخ عمومی ،پهلوی ساسانی ،طبری در تاریخ ساسانی ،محمد بن جریر طبری ،حیره ،نوشته‌های نویسندگان کلاسیک اسلامی ،تاریخ‌نگاری در اسلام ،متون پهلوی ساسانی ،دوره ساسانی ،ساسانی در نوشته‌های اسلامی ،تواریخ عمومی اسلامی ،پایه گزارشهای طبری ،طبری مشهورترین تاریخ عمومی ،نوشته‌های طبری و مسعودی ،پادشاهان ساسانی ،نوشته‌ها

در میان منابع تاریخ ساسانی، نوشته‌های نویسندگان کلاسیک اسلامی-با وجود اینکه در سده‌های پس از فروپاشی ساسانیان تدوین شده‌اند-به سبب دسترسی بر پاره‌ای متون و سرچشمه‌های اصیل این دوره از جایگاه مهمی برخوردار هستند.بعد از ابن واضح یعقوبی که نخستین تاریخ عمومی را در جریان تاریخ‌نگاری اسلامی پدید آورد، شیخ‌المورخین محمد بن جریر طبری مشهورترین تاریخ عمومی اسلام را تدوین کرد و پس از او عمده تواریخ عمومی اسلامی-غیر از اطلاعاتی که خارج از حوزه مکانی و زمانی محتوای تاریخ طبری دارند-بر پایه اطلاعات او گردآوری شدند، اما در میان دیگر تواریخ عمومی اسلامی تألیفات مسعودی و ابن اثیر به سبب پاره‌ای ویژگیهای محتوایی و شیوه تاریخ‌نگاری از دیگر شاخص‌های تاریخ‌نویسی اسلامی هستند که پس از طبری به تفصیل و با امتیازات ویژه‌ای به تاریخ ساسانی پرداخته‌اند.بررسی نگرش و شیوه‌های تاریخ‌نگاری این نویسندگان و شناسایی منابع و مصادری که در تدوین تاریخ ساسانی مورد استفاده قرار داده‌اند، سنجه‌های مهمی جهت ارزیابی و نقد محتوای تألیفات این نویسندگان درباره تاریخ ساسانی به شمار می‌آیند.بنابراین در این مقاله ضمن بررسی نگرش و شیوه‌های این نویسندگان و جایگاه ایشان در تاریخ‌نویسی اسلامی به منابع و سرچشمه‌های اخبار و گزارشهای ایشان درباره تاریخ ساسانی پرداخته شده است.تنوع منابع و اسناد تاریخ ساسانی در نوشته‌های طبری و مسعودی گردآوری گزارشهای متفاوتی را موجب شده که ناشی از تأثیر جریانهای مختلف فرهنگی-سیاسی، اجتماعی و قومی با رویکردهای مختلف به تاریخ این دوره است و مقوله‌ای قابل تأمل در بررسی تاریخ ساسانی در تألیفات این نویسندگان به نظر می‌رسد.ابن اثیر با وجود اینکه تاریخ ساسانی را بر پایه گزارشهای طبری ارائه نموده است، اما به سبب پالایش و حذف گزارشهای موازی و متناقض، نتیجه یک فرایند بررسی و انتخاب روایات را نشان می‌دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.