Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل ساختار و محتوا در منظومه مانلی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 199 تا 222)

کلیدواژه ها :

تحلیل ،ساختار ،محتوا ،منظومه مانلی

کلید واژه های ماشینی : مانلی، منظومه مانلی، نیما، دریا، شخصیت، شاعر، محتوا در منظومه مانلی، گفت‌وگو، لحن منظومه مانلی زبان اثر، زبان

در این مقاله، ضمن بیان تنوع زاویه دید در اثر، توصیف اجمالی آن آورده شده است.سپس در تحلیل طرح از جذابیت، کشش، طرفه بودن و علت پیچیدگی طرح سخن گفته می‌شود.بیان ویژگیهای شخصیتها و شیوه‌های شخصیت‌پردازی از قبیل پرداخت مستقیم، پرداخت به شیوه گفت‌وگو، تبیین سیرتها و ثبات سیرت شخصیتها و...از بخشهای دیگر مقاله است.توجه نیما به صحنه‌های طبیعی به ویژه دریا، شب و ماه و...و به طور کلی شیوه‌های صحنه‌پردازی، گفت‌وگو و جایگاه آن در منظومه مانلی، ویژگیهای زبانی اثر، سبک زبان و واژگان، دستور زبان آن، شیوه کاربرد افعال، کهن‌گرایی در عرصه واژگان و...به ترتیب در بخشهای بعدی مقاله آمده است.گفت‌وگوهای دوسویه و گاه تک‌گویی درونی، توجه به واژگان منطقه شمال کشور و واژگان مربوط به دریا، کاربرد جملات غیر دستوری، وجود افعال وصفی بسیار از نتایج بخشهایی از مقاله است.تحلیل عناصر زیباشناختی منظومه از قبیل کاربرد تصاویر محض بسیار، اهمیت و جایگاه وصف در اثر، زیبایی محتوا و مضمون به ویژه عنایت شاعر به مقولات فلسفی و اجتماعی و عناصر قدمایی خیال، توجه شاعر به بحر رمل و موسیقی لطیف و روان اثر به صورت ارکان دوتایی تا شش‌تایی، کاربرد قوافی غیرمتوالی و گاه ابیات موزون و مقفی و توجه به مقتضای حال و زنگ لزوم قافیه از بخشهای تحلیلی و پایانی مقاله است.

خلاصه ماشینی:

"حال آنکه این حادثه اصلی در منظومه مانلی بسیار خوب پرداخت شده است؛به‌گونه‌ای که بعد از گفت‌وگوهای مفصل دو شخصیت و بعد از ارائه 57 فصل از منظومه، مانلی در حالی‌که گویی از هوش رفته است خود را در آغوش دریا می‌اندازد:بر سر ناوش آورد نشست/دل بر آن مهوش دریایی بست/همچو چشمانش بر بست دهان/دستهای وی از هم گشاد/رفت گویی از هوش/و اندر آغوشی افتاد(20/ص 377). سخن آخر در نقد طرح منظومه مانلی این است که بیان روابط علت و معلولی در 53 بخش آغازین و نقطه اوج داستان در فصل 53 پیرنگ اثر را نیز شایسته تقدیر می‌سازد؛به عبارتی با ارائه گفت‌وگوهای مفصل، خواننده این اوج و حادثه اصلی را می‌پذیرد. مانلی شخصیت مورد ستم و رنج کشیده که همیشه از بازوی خویش نان می‌خورد و پری دریایی با آن جهان‌بینی مطلوب و زیبا و تحلیل‌کننده این سرگذشت یعنی نیما با همه تعهدش تا پایان اثر این خصال و سیرت‌های مطلوب را دارا هستند و این ثبات در ارزشها، از ویژگیهای ممتاز شخصیتها است. سرانجام آنچه از نقد فلسفی سخن نیما در منظومه مانلی به دست می‌آید این است که باید به جایگاهی والا پیوست و دریا جایگاهی والاست که در عالم معرفت نیما نقش مهمی را ایفا می‌کند:دیده در کار چنان بالای کن/از چه در دایره‌ای زندانی/وانگهت این همه سرگردانی/همچو حیوان ز پی آب و علف/پس چه‌چیز آدمیان راست هدف/پای بیرون کش از این پای‌افزار/سوی بالادستی دست‌برآر(20/ص 371)و در نهایت می‌گوید:«او همان بود بجاتر که به دریای گران گردد باز»(20/ص 386)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.