Skip to main content
فهرست مقالات

جستاری در زمینه های برآمدن اشکانیان در خراسان بزرگ

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (22 صفحه - از 129 تا 150)

کلیدواژه ها :

اشکانیان ،پارتیان ،خراسان ،سلوکیان ،پارثوا ،هیر کانیا ،پرنی‌ها ،مقدونیان

کلید واژه های ماشینی : پارت، خراسان بزرگ، اسکندر، اشکانیان، سلوکیان، ایران، پارثوا، یونانی، شرق، برآمدن اشکانیان در خراسان بزرگ

درباره اشکانیان که نزدیک به پانصد سال بر ایران و سرزمینهای پیرامون آن فرمانروایی کردند، مطالب چندانی در دست نیست.به نظر می‌رسد اطلاعات مربوط به آنان از آنچه در زمینه دودمان‌های پیشین ایشان یعنی هخامنشیان و مادها در دست داریم نیز کمتر می‌باشد.آنچه بسیار روشن به نظر می‌رسد این حقیقت است ه اشکانیان نخستین بار در خراسان بزرگ طلوع کردند و در یکی از سخت‌ترین شرایط تاریخی این مرز و بوم که دولت جانشینی اسکندر -سلوکیان-پس از جنگهای طولانی و خونین میراث‌خوار هخامنشیان شده بود، در خراسان به ثمر رسیدند و در همان سرزمین نخستین پایگاههای پایدار خویش را که همچنان آثار آن باقی است برپا نمودند و به پایمردی خراسانیان حدود 250 ق.م بر ساتراپ دست نشانده سلوکیان آندرا گراس‌ (sarogordnA) در هیر کانیا و پارثوا چیره شدند و اساس دولتی را بنا نهادند که تا زمان برآمدن ساسانیان همچنان پایدار و پابرجا در خاطره تاریخی ایرانیان باقی ماند.

خلاصه ماشینی:

"در واقع پارت اصطلاحی بود که نخست توسط نویسندگان یونانی-هلنیستی روزگار باستان به استان شرقی هخامنشی (پارثوا)-چنانکه در کتیبه بیستون داریوش نیز دیده می‌شود اطلاق می‌شد- (*)-استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران آنگاه که گروه بیابانگردان ایرانی پارتی که مورد بحث ما هستند به آن سرزمین -خراسان بزرگ-گام نهادند، یونانیان و سپس رومیان ایشان را(پارتیان) خواندند و پس از چیرگی آنان بر سرتاسر ایران زمین(حدود سال 140 ق. آنگاه که ماساگت‌های سواحل شرقی خزر نخستین بنیانگذار امپراتوری ایرانیان را به خاک هلاک افکندند و تا آن زمان که گروهی دیگر از سکاها(پرنی‌ها)به آن سرزمین مهاجرت کردند، با بیگانگان مهاجم غربی که همراه با اسکندر به خراسان آمده بودند درگیر شدند، نقش رهبری سیاسی و مسؤولیت تأسیس دولت اشکانی را پذیرفتند و آنگاه نخستین پیوند ابریشمین شرق و غرب را در جاده ابریشم پدید آوردند و برای اولین بار در جهان، در مبادلات اقتصادی به توسعه و گسترش فرهنگ و روابط بازرگانی بین‌المللی در جاده طولانی ابریشم پرداختند، خراسان همواره نقش واقعی و ارزنده خود را در چنان شرایط سنگینی ایفا می‌کرد. این تغییرات برخلاف ایران مرکزی و غربی که دستخوش مبارزات بین سرداران مقدونی برای جانشینی آینده امپراتوری اسکندر بود، بیشتر حول محور اختلاف بر سر قدرت بین یونانین و مقدونیان-یعنی دو عنصر پدید آورنده مبارزات فاتحانه اسکندر در شرق-دور می زد و به زودی خراسان بزرگ میدان چنان مبارزه و رقابتی گردید(19)که در نتیجه مسیر تاریخ یونانیان و مقدنیان را به دست قبایل جنگجو و نیرومند پرنی ابتدا در شرق و سپس در تمامی ایران زمین تغییر داد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.