Skip to main content
فهرست مقالات

تأملی در خنیاگری در ایران باستان

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 183 تا 202)

کلیدواژه ها : ایران ،شعر ،موسیقی ،خنیاگری ،گوسان ،تاریخ شفاهی ،ماد ،هخامنشی ،اشکانی ،ساسانی

کلید واژه های ماشینی : خنیاگری ،ایران باستان ،شعر ،موسیقی ،ایران ،داستانهای ،خنیاگری در ایران باستان ،آواز ،دینی ،تاریخ ،اشکانی ،ساسانی ،حماسی ،شفاهی ،عهد باستان ،گوسان ،رامشگران ،اوستا ،فرهنگ ،تاریخ شفاهی ،اساطیر ،جشن ،طبقه ،ایران باستان در قالب شعر ،دوران اشکانیان ،دوره اشکانی ،وظایف ،دربار ،نقل تاریخ شفاهی از وظایف ،متون دینی ایران باستان

بسیاری از متون دینی و سیاسی ایران باستان در قالب شعر هجایی سروده شده است. این شعر به منظور ماندگاری بیشتر در ذهن و دوری از دستبرد ارهزنان فرهنگی همواره با ساز و آواز و موسیقی بیان می‌گردید.مضمون بیشتر این اشعار را داستان آفرینش، سکونتگاههای اولیه، پادشاهان باستانی، شرح قهرمانی‌ها و تاریخ حماسی تشکیل می‌داد.اعتقادات مذهبی و کحبوبیت شخصیت‌های ملی و دینی، پشتوانه محکم فرهنگ شفاهی حاکم بر ایران باستان، خاصه دوران اشکانیان بوده است.در این میان خنیاگر(هنیاگر، گوسان، گسن)، موسیقیدان عهد باستان، وظیفه حفظ، تداوم و انتقال تاریخ شفاهی را بر عهده داشت.با بررسی معانی لغوی و دقت در عملکرد این گروه، آشکار می‌گردد که با وجود اشتهار این گروه اجتماعی به آواز خوانی و مطربی در میان مردم، داستانسرایی منظوم و نقل تاریخ شفاهی از وظایف عمدی اینان بوده و خنیاگران در دوره‌هایی از تاریخ ایران زمین، در شمار طبقات ممتاز بوده‌اند.این نقش و جایگاه نه تنها در ایران که در میان اقوام گرجی و ارمنی نیز دیده شده است به نحوی که بعدها پیروان آیین مسیح، خنیاگران را(به دلیل حفظ و نقل تاریخ ملی این سرزمین‌ها)به کفر و الحاد متهم کردند.

خلاصه ماشینی:

"»مهمترین پرسشهایی که نویسنده در صدد پاسخگویی به آن و در نتیجه اثبات فرضیه فوق برآمده، عبارت‌اند از: 1-شعر در عهد باستان چه مفهومی داشته است؟ 2-جایگاه شعر و مهمترین نمونه‌های و مصادیق بارز آن در ایران‌باستان، چه بوده است؟ 3-موسیقی(به عنوان مهمترین قالب بیان اشعار)چه جایگاهی در میان ایرانیان داشته است؟ 4-آیا خنیاگران(رامشگران)تنها اهل طرب و نوازندگی بوده‌اند؟ 5-آیا میان تاریخ شفاهی ایران زمین و ادبیات غیر مکتوب و فرهنگ شفاهی آن رابطه‌ای وجود دارد؟ بحث، با بررسی شعر و موسیقی در ایران باستان آغاز و با ریشه‌یابی معانی لغوی و اصطلاحی واژگان رایج در خصوص رامشگران این دوران دنبال می‌شود و در نهایت با ذکر تاریخچه خنیاگری در ایران پیش از اسلام و وظایف مخفی و پنهان و در عین حال اصلی خنیاگران به پایان می‌رسد. پس از چرا نپذیریم که اولا مطربی و خنیاگری، بر خلاف تصور امروز، رواج لهو و لعب و سر دادن اشعر بی‌محتوا و پوچ بزمی نبوده، بلکه خنیاگر می‌توانسته ناقل و راوی گذشته یک سرزمین(ایران)باشد و شعر بهترین بستر و موسیقی عالیترین و دلنشین‌ترین قالب برای بیان و روایت آن بوده است، ثانیا، مغان(نه طبقه روحانی زردشتی) در ابتدا ممکن است وظیفه فوق را بر عهده داشته‌اند نه اینکه گروهی خاص به این امر می‌پرداخته‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.