Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعه تطبیقی ارزشیابی در مدیریت اسلامی و مدیریت متداول

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (16 صفحه - از 56 تا 71)

کلیدواژه ها : مدیریت اسلامی ،ارزشیابی ،مطالعه تطبیقی ،مدیریت متداول ،حسن فعل ،حسن فاعلی ،نیت و قصد

کلید واژه های ماشینی : ارزشیابی ،اسلام ،مدیریت اسلامی و مدیریت متداول ،مدیر ،مدیریت متداول ،امتحان ،ارزشیابی در مدیریت اسلامی ،آزمایش ،کار ارزشیابی در مدیریت اسلامی ،معاد ،انسان ،پیام ،ارزشیابی متداول ،ارزشیابی در اسلام ،هدف ،ارزیابی ،ارزشیابی در مدیریت متداول ،سازمان ،تفاوت ارزشیابی در اسلام ،اسلام با ارزشیابی متداول ،اسلام و ارزشیابی متداول ،حسن ،قرآن کریم ،خداوند ،کار ،مقایسه کار ارزشیابی در مدیریت ،اجتماعی ،تفاوت ،امتحان و آزمایش ،ارزشیابی متداول تفاوتی آشکار

هدف از این نوشتار مقایسه کار ارزشیابی در مدیریت اسلامی و مدیریت متداول است.به منظور نیل به این هدف، دو پرسش پژوهشی مطرح می‌گردد:پرسش اول-آیا در اسلام ارزشیابی وجود دارد یا خیر؟پرسش دوم-تفاوت ارزشیابی در اسلام و ارزشیابی در مدیریت متداول چیست؟فرضیه اول-با استناد به دلایل مختلف، ارزشیابی در اسلام بطور جدی مطرح است.فرضیه دوم-ارزشیابی در اسلام با ارزشیابی متداول تفاوتی آشکار دارد؛از جمله توجه به حس فاعلی به جای توجه به حسن فعل.نوع این تحقیق(بنیادی-کتابخانه‌ای)و روش آن(نظری-تحلیلی)می‌باشد.ابتدا به منظور تأیید فرضیه اول به پنج دلیل زیر استناد می‌شود:دلیل اول:بر اساس اصول فطری و تکوینی انسان با توجه به داشتن هدف، عقل، وجدان و فطرت الهی و وجود رقیب و عتید، دو فرشته‌ای که در سمت راست و چپ انسان مراقب اعمال آدمی است، بطور دقیق اعمال را می‌نویسند؛بنابراین انسان کارهای خود را ارزیابی می‌کند و به سوی خیر و کمال گام برمی‌دارد.دلیل دوم:با توجه به اصل اعتقادی معاد که روز حسابرسی است و با در نظر گرفتن امر به معروف و نهی از منکر که از فروغ دین اسلام است.ارزشیابی عنصر جدایی‌ناپذیر از شریعت اسلام است.دلیل سوم:با توجه به اصل امتحان و آزمایش که سنت الهی و عامل تکامل انسان است، بندگان بدون استثنا در معرض آزمایش و امتحان الهی قرار دارند و اصولا فلسفه مرگ و زندگی، امتحان و آزمایش است.دلیل چهارم:توجه به آیات متعدد قرآن کریم و احادیث فراوان در مورد امتحان، بلا، قتنه، میزان و محاسبه که با صراحت، وجود امتحان و آزمایش اعلام گردیده است.دلیل پنجم:توجه به پیامهایی که در نهج‌البلاغه، در قالب خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌ها در مورد ارزیابی و نظارت در مدیریت اسلامی آمده است.سپس، برای تأیید فرضیه دوم، ابتدا مفاهیم مختلف ارزشیابی، اهداف و ملاکهای ارزشیابی و شیوه‌های آن در مدیریت متداول و اسلامی مقایسه و تفاوت آن بیان شده است.در پایان، تفاوتارزشیابی در اسلام و ارزشیابی متداول، از نظر حسن فعل و حسن فاعل و تفاوت مفهوم علم و شناخت، هدفهای رفتاری و هدفهای غایی و محدودیتهایی که در ارزشیابی متداول از نظر(زمانی- مکانی)و تبعیت از مصالح سیاسی، اقتصادی و اجتماعی وجود دارد و پیوسته خطاهای فراوانی که در کمین شیوه ارزشیابی متداول وجد دارد ولی در ارزشیابی اسلامی وجود ندارد.مورد بررسی قرار می‌گیرد و نتیجه آن است که بر اساس میزان عدل الهی ارزشیابی ذره‌ای کم یا زیاد نمی‌شود در حالی که ارزشیابی‌های متداول، مصلحت‌گرایانه و سازشکارانه هستند و در بیشتر مواقع در آنها رابطه بر ضابطه حاکم است و به جای در نظر گرفتن تفاوتها، تبعیض صورت می‌گیرد.

خلاصه ماشینی:

"3-مدیریت در اسلام(که رهبری حالتی خاص از آن است)بر اساس طرح و برنامه‌ای سازگار با مبانی اسلام و به سوی اهداف اسلام پسند که فوق همه آنها قرب الهی قرار دارد، می‌باشد و در این راستا، وسیله و کیفیت برخورد با افراد نیز باید مطابق موازین اسلامی باشد(مصباح یزدی، به نقل از بهارستان و سلطانی، 1361). 4-مدیریت عبارت است از تنظیم روابط افراد و تدبیر امور و هماهنگی نیروها به عنوان مسؤولیتی الهی به منظور رشد و تکامل افراد و تحقق اهداف ارزشمند سازمان که به هدف نهایی یعنی قرب الی الله منتهی می‌شود(برهان، به نقل از بهارستان و سلطانی، 1361). در حالی که شیوه ارزشیابی مدیر از کارمندان باید مراحل زیر را طی کند:الف-ارزشیابی کارمندان به منظور تشویق و ترغیب آنان؛ب-ارزشیابی کارمندان برای بهبود و اصلاح جریان سازمان؛پ-ارزشیابی کارمندان برای اطلاع از کمبودها؛د-ارزشیابی کارمندان برای اطلاع از کم‌کاریها و بی‌علاقه‌گی‌ها؛در صورت بروز کم‌کاری کارمندان، باید واکنشها زیر اعمال گردد:الف-بی‌اعتنایی و کم‌توجهی به کارمند کم‌کار؛ب-تذکر و نصیحت در مورد کم‌کاری او؛پ-در صورت ادامه کم‌کاری، اقدام به توبیخ کتبی وی؛ت-در صورت ادامه بیشتر کم کاری، جریه حقوقی و محرومیت موقت از مزایا؛ث-سرانجام، در صورتی که واکنشها و تدابیر بالا بی‌تأثیر باشند، انفصال موقت؛ج-و در پایان در صورت بی‌تأثیر بودن تمام تدابیر، اخراج کارمند از سازمان؛بطور کلی شیوه‌های ارزشیابی را می‌توان با توجه به زمان و هدف استفاده از آنها به پنج گروه زیر تقسیم نمود(سیف، 1375 و کیامنش، 1371):الف-ارزشیابی پیشگام یا آغازین: 12 که برای تعیین میزان امکانات، آمادگیها و بطور کلی برای تعیین وضع موجود ب-ارزشیابی همگام یا تکوینی: 13 که برای کنترل فعالیتها و عملکردها انجام می‌گیرد تا برنامه‌ها در مسیرپ-ارزشیابی تشخیصی: 14 که به منظور تشخیص نقاط قوت و ضعف و حل مشکلات سازمانی انجام می‌گیرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.