Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعه پتانسیل تجاری ایران از دیدگاه تجارت درون صنعت

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (26 صفحه - از 145 تا 170)

کلیدواژه ها :

تجارت درون صنعت ،شاخص تجارت دورن صنعت ،پتانسیل تجاری ،شاخص گروبل ،لوید

کلید واژه های ماشینی : تجارت درون صنعت، سهم تجارت درون صنعت، سهم تجارت درون صنعت ایران، اندازه‌گیری تجارت درون صنعت، تجارت درون صنعت متقابل ایران، تجارت درون صنعت ایران، واردات، سهم تجارت درون صنعت متقابل، اندازه‌گیری تجارت درون صنعت متقابل، تجاری

اندازه گیری تجارت درون صنعت (IIT) برای کشورها موضوع مهمی است که لزوم توجه به آن برای شناخت پتانسیل تجاری کشورها و رابطه تجاری آنها با یکدیگر احساس می شود. در این مقاله، سهم تجارت درون صنعت متقابل ایران با سایر کشورهای جهان طی دوره 1998-2002 با استفاده از شاخص گروبل - لوید (G-L) اندازه گیری و محاسبه شده است و با آزمون همبستگی مشخص شده که این روش با سایر روشهای اندازه گیری این شاخص تفاوت معنی داری ندارد. اندازه گیری تجارت درون صنعت متقابل ایران با سایر کشورها براساس گروه کالایی با کد پنج رقمی استاندارد SITC محاسبه شده و نشان می دهد که متوسط تجارت درون صنعت ایران در سالهای 1998 و 2002 به ترتیب 17.14 و 27.82 درصد بوده است. همچنین، تجارت درون صنعت براساس گروه کالایی با کد تعرفه ای شش رقمی HS محاسبه گردیده که نشان می دهد متوسط آن در ایران در سالهای 1998 و 2002 به ترتیب، 9.28 و 14.2 درصد بوده است. مقایسه نتایج دو روش محاسبه، پاسخ به این پرسش است که سهم تجارت درون صنعت با استاندارد HS به میزان ثابتی پایین تر از سهم تجارت درون صنعت با استاندارد SITC است، ولی هر دو دارای روند تغییرات مشابهی هستند. به منظور ارزیابی دقیق تر جریان تجاری ایران به لحاظ اهمیت مکانی و منطقه ای شاخص تجارت درون صنعت ایران در چارچوب بلوک های منتخب اقتصادی - تجاری نیز محاسبه گردیده است، به طوری که نتایج گویای این واقعیت است که سهم تجارت درون صنعت ایران بیشترین همگرایی را در بین بلوکهای منتخب با سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) در راستای تحقق بازار مشترک اسلامی دارد.

خلاصه ماشینی: "تجارت درون صنعت ایران با بلوکهای منتخب (به تصویر صفحه مراجعه شود) برای تعیین ترکیب کالاهای تجارت درون صنعت متقابل ایران با کشورهای مورد بررسی 4475 قلمکالا با صادرات و واردات مشترک کالای کشوری در سطح پنج رقمی در گروههای اصلی کالاهایتک رقمی متراکم گردیده است،به طوری که نتایج نشان می‌دهند به‌طور متوسط سهم هریک در طیدوره 2002-1998 به ترتیب در گروه 5(مواد شیمیایی و تولیدات وابسته)،گروه 2(مواد خام)،گروه 8(قطعات کارخانه‌ای)،گروه 4(روغنهای حیوانی و گیاهی و چربی)،گروه 0(مواد غذایی و حیوانات زنده)گروه 6(تولیدات صنعتی)،گروه 7(ماشین‌آلات و تجهیزات حمل و نقل)،گروه 3(سوختهای معدنی،روغن و مواد وابسته)بوده‌اند و در گروههای 1 و 9 سهمی وجود ندارد. تجارت درون صنعت ایران با بلوکهای منتخب (به تصویر صفحه مراجعه شود)برای تعیین ترکیب کالاهای تجارت درون صنعت متقابل ایران با کشورهای مورد بررسی 3770 قلم کالابا صادرات و واردات مشترک کالای-کشوری در سطح شش رقمی کد SH در گروه اصلی تک رقمیمتراکم شده است و نتایج نشان می‌دهد که به‌طور متوسط در طی دوره 1998-2002 به ترتیب درگروههای اصلی گروه 1(مواد آشامیدنی و تنباکو)،گروه 7(ماشین‌آلات و تجهیزات حمل و نقل)،گروه3(سوختهای معدنی،روغن و مواد وابسته)،گروه 4(روغنهای حیوانی،گیاهی و چربی)،گروه 9(سایرکالاها)،گروه 6(تولیدات صنعتی)،گروه 2(مواد خام)،گروه 8(قطعات کارخانه‌ای)گروه 0(مواد غذاییو حیوانات زنده)و گروه 5(مواد شیمیایی و تولیدات وابتسه)بیشترین سهم تجارت درون صنعت وجودداشته است. بررسی نتایج هم،با روش محاسبۀ کد پنج رقمی CTIS و هم،با روش محاسبه کد شش رقمی SH نشان می‌دهد که سهم تجارت درون صنعت ایران با سازمان کنفرانس اسلامی (CIO) در بین بلوکهایمنتخب بیشترین شباهت و هماهنگی را دارد،و لذا بر این اساس لزوم ایجاد یک بازار بزرگ اسلامی&%02423AEPG024G% جهت بالا بردن پتانسیل تجاری کشورهای اسلامی ضرورت دارد،به طوری که از نظر مکانی و منطقه‌ایبخیش از این بازار برای ایران می‌تواند کشورهای حوزه خلیج فارس(بلوک )باشد که از مزیتهایمجاورت،راه آبی،شباهت فرهنگی و زبانی برخوردارند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.