Skip to main content
فهرست مقالات

تکواژهای وابسته گویش مازندرانی

نویسنده:

(22 صفحه - از 133 تا 154)

کلید واژه های ماشینی : پسوند، پیشوند، فعل، اسم، بن مضارع، مصدر، مضارع التزامی، تکواژهای وابسته گویش مازندرانی، پیشوند فعلی، صفت مفعولی

خلاصه ماشینی:

"در اینجا با این معیار سه تکواژ مقید مازندرانی را که با مدد سه شرط یا اصل مذکور بازشناخته‌ایم، بررسی می‌کنیم: الف)پسوند صفت ساز«-ن» )-en( ک به ریشه‌ها یا تکواژهای«اسمی» 4 افزوده می‌شود و مفهومی همچون پسوند«-و»در فارسی(مثلا در شکمو، شپشو و اخمو) افاده می‌کند، مانند:زکن‌ /Zeken/ و بتیمن‌ /betimen/ و اسپیجن//این تکواژه به صورت مجزا و تنها در هیچیک از گونه‌های گویش مازندرانی به کار نمی‌رود، ولی تکواژهایی ک هاین وند به آنها افزوده شده است؛یعنی زک‌ /zek/ ، بتیم‌ /betim/ و اسپیچ //به طور مستقل به معنای آب‌بینی، شکم، شپش رواج داردپسوند شماره 55). مثلا: دکتن(-افتادن-مصدر) da-keten دکتمه(-افتادم-فعل ماضی) da-keteme دکفم(-بیفتم-مضارع التزامی) da-kefem دکف(-بیفت-فعل‌امر) da-kef دکته(-افتاده-صفت مفعولی) da-ket)e( تکواژگونه این پیشوند به صورت د- )de( در برخی از افعال به کار می‌رود، مثلا دینگوئن«انداختن»، دماسن«چسبیدن»، دکاشتن«کاشتن»: دماسن(-چسبیدن-مصدر) de-m·ssen دماسمه(-چسبیدم-ماضی مطلق) de-m·sseme دماسم(-بچسبم-ماضی‌التزامی) de-m·sem دماس(-بچسب-فعل امر) de-m·s دماسه(-چسبیده-صفت مفعولی) de-m·ss)e( 3)پیشوندها- )h·-( :بر سر چند مصدر، مثلا هاکردن«کردن»و هارشین«نگریستن»و صیغه‌های ماضی مطلق، مضارع التزامی، امر، و صفت مفعولی در می‌آید: هاکردن(-کردن-مصدر) h·-korden هاکردمه(-کردم-ماضی مطلق)h·-kordeme هاکنم(-بکنم-مضارع التزامی) h·-konem هاکن(-بکن-فعل امر) h·-kon هاکرده(-کرده-صفت مفعولی) h·-kord)e( )-r-( در مصدر هارشین‌میانوند نیست، بلکه برای خوش آوایی 1 یا به عبارت دیگر، برای رفع التقای دو واکه 2 به کار رفته است. د)پسوند نسبت 57)-ایج‌در آخر اسامی جایهای درمی‌آید و یا چیزی را منسوب به آن می‌کند، مثلا:بردیج‌«بردی»، وریجی‌«وری»، (در اصل، وری ایج است و وری نام دیهی است»)، یوشیج‌«یوشی»، سورتیج‌«سورتی»، لاهیج‌«لاهی»، لاویج‌«لاوی»، غالبا به سبب اینکه معنی نسبت در-ایج فراموش شده است، به روش فارسی، ی نسبت دیگری به آخر این ترکیب افزوده می‌شود: وریجی‌، نائیجی‌، سورتیجی‌."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.