Skip to main content
فهرست مقالات

اسطرلاب

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : اسطرلاب، ارتفاع، خط، عنکبوت، سوراخ، مری عضاده، عضاده، سایه، مغرب، مقنطرات

خلاصه ماشینی:

"ربع دایره فوقانی خط مشرق-مغرب را که در طرف چپ راص قرار می‌گیرد، «ربع ارتفاع»می‌خوانند، سپس آن را به 90 قسمت مساوی(90 درجه)تقسیم می‌کنند و این تقسیمات را«اجزای ارتفاع»می‌خوانند، آنگاه ابتدای آنها را که از سمت چپ خط افقی شروع می‌گردد، با حروف ابجد از عدد پنج آغاز و با افزودن مضارب این عدد(90 درجه)، شماره درجات به ترتیب به دست می‌آید، تا اینکه آخریندرجه (یعنی عدد 90)در مقابل خط وسط کرسی قرار می‌گیرد. تعیین طالع از ارتفاع آفتاب روی اسطرلاب را در برابر خود نگه می‌داریم و یکی از صفیحه‌ها راکه عرض آن مطابق یا نزدیک با عرض محل باشد، در زیر عنکبوت قرار می‌دهیم. درجه آفتاب را بر افق مشرق قرار می‌دهیم و محل مری را روی حجره علامت می‌گذاریم، از این محل به طرف راست (به سوی وسط السماء و مغرب)تعداد درجه‌های دایر را به درجات قبلی اضافه می‌کنیم و علامت می‌گذاریم. تعیین ساعات گذشته از شب، به وسیله ستارگان وقتی که درجه طالع معین شد، جای مری را روی حجره علامت می‌گذاریم و عنکبوت را در جهت مخالف می‌گردانیم تا نظیردرجه آفتاب بر افق مشرق منطبق شود، سپس اندازه تغییر مکان مری بر حجره را تبدیل به ساعت می‌کنیم تا مدت سپری شده شب معلوم گردد. در این حالت نیز محل مری را روی حجره علامتگذاری می‌کنیم و عنکبوت را در خلاف جهت می‌چرخانیم تا نظیر درجه آفتاب به افق مشرق برسد. اگر ارتفاع آفتاب کمتر از 45 درجه باشد، مری عضاده را در ربع ارتفاع و روی 45 درجه مستقر می‌کنیم و بدون حرکت دادن عضاده، طوری آن را تغییر مکان می‌دهیم تا سر برج از سوراخ لبنتین دیده شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.