Skip to main content
فهرست مقالات

نظر دستوری جدیدی درباره ی عبارت فارسی باستان «چه شب و چه روز» از کتیبه ی بیستون

نویسنده:

مترجم:

کلید واژه های ماشینی : کتیبه‌ی بیستون، ی عبارت فارسی باستان، فارسی باستان، ستاک، اوستایی، حالت مفعول صریح، کتیبه‌ی اول بیستون، پایانه‌ی حرفی مفعول صریح، اسم، مفعول دری بدون پایانه‌ی صرفی

خلاصه ماشینی:

"accusative L --ravaharahya mahya jiyamnam Paiti L در ماه سور و اهر(اردیبهشت)در روز آخر؛ اما< x---p- که در عبارت مورد نظر، قبل از واژه‌ی فوق آمده خلاف انتظار است؛زیرا چنان‌چه< x---p- را مشابه< r(a-i)-u-c- بدانیم، این واژه نیز می‌بایست در حالت مفعول صریح باشد، یعنی ریشه-اسم‌ x-ap- (اوستایی‌ x-ap- ،< x---p-m(a)- * را برای آن می‌توان متصور شد. locative مدعا نمونه‌یی اوستایی است که رایشلت 1 (1978:ص 169)در گات‌های اوستا معرفی می‌کند:مصدر r-i-uu-n مخلوط کردن، پر کردن(یسنا:7، 31)و -a-m-ng در عبارت ca-m-ng -uuisra ، «با چشم درخشان»(یسنا:31، 131) (6) و در فارسی باستان واژه‌ی xa-ap-n, * x-ap-r اسمی است در حالت مفعول دری بدون پایانه‌ی صرفی که منطقا می‌بایست به صورت‌ x-apan بیاید، ولی-بنابر سنت نوشتاری فارسی باستان کهL n L هجای پایانی در خط ظاهر نمی‌شود-این اسم نیز به شکل< x---p- آمده است. در سایر موارد، عبارت اوستایی به وضوح با سطر بیستم کتیبه‌ی اول بیستون مشابه است و این مطلب را می‌رساند که احتمالا یک همنشینی کلیشه‌یی 1 در زبان‌های ایرانی آغازین برای واژه‌های مربوط به«شب»و«روز»به همراه جزء حرف اضافی‌ pati * وجود داشته است. اگر کلیشه‌یی از این نوع در زبان‌های ایرانی آغازین وجود داشته است، بعید نیست که انعکاس آن را نه تنها در فارسی باستان بلکه در صرف، در سطحی باستانی‌تر نیز بیابیم، مانند صورت‌های مفعول دری بدون پایانه‌ی صرفیL x-apan LوL rau-a L، آن‌طور که زبان در جاهای دیگر نشان می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.