Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی رساله ای از خیام در هستی شناسی

نویسنده:

(22 صفحه - از 119 تا 140)

کلید واژه های ماشینی : خیام، عقل، شئ، رسالة فی الوجود، الکلی، موجود، ماهیت، الموجود، زائدا علی ذات الموجود، موضوع العلم

خلاصه ماشینی:

"افزون بر این قوانین، در متن همین رساله نیز دلیلهایی بر عدم استقلال آن وجود دارد که از جمله، به دو مورد، می‌توان استناد کرد: 1)آنجا که می‌گوید: «و الشئ أیضا ظاهر التصور، و یلزمه الوجود فی النفس؛فإن المعدوم فی الأعیان إذا حکم علیه بأمرما وجودی، لا یمکن إلا أن یکون مجودا، علی ما علمت تفصیله»(- :<فصل 2از رسالة الضیآء العقلی فی موضوع العلم الکلی، در گفتار حاضر). خیام آن گاه(-فصل 6)به توضیح این مسأله می‌پردازد که وجود هر چیز عین موجودیت آن است و به عبارت دیگر وجود چیزی زاید بر ذات موجود نیست، زیرا اگر چنین نباشد، تسلسل لازم خواهد آمد که باطل است و سپس(-فصل 7)بر این امر که‌ وجود چیزی افزون بر ذات موجود نیست، برهانی اقامه می‌کند و همچنین در این باب و بر این مطالب برهانی دیگر عرضه می‌دارد(-فصل 8)و می‌افزاید که منظور او از وجود: «همان معنایی است که در برابر دم قرار می‌گیرد»و یک مفهوم بدیهی التصور است که در درک آن، کاملا، از تعریف و تشریح بی‌نیاز می‌باشیم و به گفته ابن سینا: «ممکن نیست که وجود به غیر از شرح اسمی‌[توضیح لفظی‌]تعریف گردد؛زیرا تمام شروح و تعریفات اشیا به وسیله وجود است و بنا براین از برای وجود، شرحی نمی‌تواند بود، بلکه مفهوم وجود، خود به خود، و بدون واسطه در ذهنها نقش می‌بندد» 2 ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.